مهمترین ارقام مرکبات

مهمترین ارقام مرکبات


پرتقال تامسون ناول (Thomson Navel)


به پرتقال فلسطینی معروف و رقمـی بـی بـذر و خیلـی زودرس اسـت. ایـن رقـم حاصـل جهش شاخه اي پرتقال واشنگتن ناول است و تاجی فشرده تر از واشنگتن ناول دارد. میوه ها متوسط تا درشت به شکل کروي یا بیضوي با نوك اغلـب برآمـده یـا پـستانکی شـکل کـه ناف باز و بزرگی در آن دیده می شود. گوشت میوه ترد است و به خوبی رنـگ مـی گیـرد. میوه ها از ماندگاري خوبی برخوردار نبوده و اندکی پس از رسیده شدن دچـار افـت کیفـی می شوند.


پرتقال والنسیا (Valencia)


این رقم در بین ارقام مرکبات دیررسترین رقم تجارتی پرتقال و رقمی بی بذر، پرمحـصول، بـا تـاجی بـزرگ اسـت. اندازه میوه ها متوسط تا درشت و شکل آن ها کشیده تا کمی کروي و گـاهی تخـم مرغـی بـا پوستی نازك و صاف است. رنگ پوست نارنجی روشن است. از گلدهی تا رسـیدن میـوه حدود 13 تا 16 ماه به طول می انجامد. گوشـت میـوه معطـر، پـرآب و معمـولاً تـا حـدودي اسیدي است. براي صنایع فرآوري، رقمی ایده آل محسوب می شود. ایـن رقـم تـا حـدودي سال آور است. میوه ها روي درخت به خوبی قابل نگهداري هستند.


(پرتقال تامسون ناول (Thomson Navel) ) - ( پرتقال والنسیا (Valencia) ) - ( پرتقال هاملین (Hamlin)  )


پرتقال مورو (Moro)


رقمی بی بذر، زودرس و خیلی پربار بـا رشـد متوسـط و تـاج گـسترده و کـروي اسـت. آنتوسیانین در گوشت میوه به فراوانـی و زودهنگـام تـشکیل می شود ولـی کـم بـودن ایـن رنگدانه در پوست باعث می شود که پوست میوه در نواحی ساحلی رنـگ نگیـرد. میوه ها متوسط تا درشت، نیمه کروي تا گرد بوده و بخش قاعده اي آن ها تا حدودي شـیاردار اسـت. پوست میوه ضخامت متوسطی داشته و اتصال نسبتاً محکمی به گوشـت دارد. گوشـت میـوه پرآب و معطر است. میوه ها در صورت انبار طولانی مدت طعم پوسـیدگی مـی گیرنـد ولـی قابلیت حمل و نقل خوبی دارند.


پرتقال هاملین (Hamlin)


یکی دیگر از مهمترین ارقام مرکبات میباشد که جز ارقام آبگیري و از زودرس ترین رقـم هـاي پرتقـال محسوب میشود و قـدرت رویـشی متوسطی داشته و تاجی متوسط تا بزرگ دارد. رقمی پرمحصول و فاقد سال آوري است کـه نسبت به اغلب ارقام مرکبات ، تحمل بیشتري به سرما از خود نشان می دهد. این رقم نیاز زیادي به کودهاي شیمیایی و به ویژه ازت داشته و نیاز آبی آن نیز بالاست. در صورتی کـه تابـستان خشک باشد و آبیاري کافی نباشد میوه ها کوچک مانده و بـا بارنـدگی هـاي پـاییزي دچـار ترکیدگی خواهند شد. اندازه میوه ها در حد کوچـک تـا متوسـط و شـکل آن ها کـروي تـا اندکی پخت یا تخم مرغـی اسـت کـه گـاهی یقـه اي بـا شـیارهاي کوتـاه شـعاعی و هالـه اي ضعیف و حلقوي در نوك آن دیده می شود. پوسـت میـوه نـازك، بـه رنـگ زرد تیـره تـا نارنجی روشن و داراي سطحی صاف با نقاط ظریف فرورفته اسـت. بخـش خـوراکی میـوه آبدار، شیرین، ترد و کم بذر است به گونه اي که حداکثر تعداد شش بـذر را در هـر میـوه می توان یافت. میوه ها از قابلیت نگهداري خوبی روي درخت برخوردار هستند ولـی ممکـن است ریزش شدیدي به ویژه در اواخر فصل داشته باشند.


پرتقال مارس  (Marss)


رقمی زودرس و قابل آبگیري است که از نظر قـدرت رشـد رویـشی در حـد متوسـطی بوده و از عملکرد بالایی نیز برخوردار هستند. قـدرت رشـدي ایـن رقـم متوسـط و از رشـد طولی زیادي برخوردار هستند. میوه ها اغلب به صورت خوشه اي بـر روي شاخه ها تـشکیل می شوند. درشتی میوه ها در حد متوسط تا بزرگ بوده و شکل آن ها نیز گرد تـا کمـی پخـت است. میوه در شرایط مطلوب به خوبی رنگ می گیرد داراي پوستی با ضخامت متوسـط تـا زیاد و سطحی صاف است که نقاط فرورفته ظریفی روي آن دیـده می شود. مـارس داراي میوه هاي نسبتا پربذري است که تعداد بذر در آن بستگی به رقم گرده دهنده دارد. ایـن رقـم نیز جز ارقام مرکبات داراي عادت سال آوري اسـت. میـوه از قابلیـت نگهـداري خـوبی روي درخـت برخـوردار است.


( پرتقال مورو (Moro) ) - ( پرتقال مارس  (Marss) )


نارنگی انشو (Unshiu)


رقمی زودرس و کُندرشد با تاجی کوچـک تـا متوسـط و اغلـب گـسترده و آویـزان بـا شاخه هاي بی خار است. شاخ و برگ درخت باز و تراکم آن ها کمتـر از سـایر انـواع نـارنگی می باشد. برگ ها بزرگ و طویل، به شکل نیزه اي است که در قسمت هاي قاعده اي و نـوك به تدریج باریک می شود. رنگ برگ ها سبز تیره بـوده و رگبـرگ هـاي اصـلی و فرعـی در سطوح بالا و پایین برگ حالت برجـسته دارنـد. دمبـرگ هـا باریـک، خیلـی دراز و بـال دار هستند. این رقم در مجموع به سرما و شرایط نامطلوب مقاومت خـوبی دارد. این رقم در بین ارقام مرکبات زودرس ترین رقم نارنگی محسوب شده و میوه های آن از اواخر شهریور آمـاده برداشـت مـی باشـد. از لحاظ درشتی در حد متوسط تا ریز و به شکل پخت تا نیمه کـروي و گـاهی گـردن دار و بـه رنگ نارنجی است. میوه قبل از رنگ گرفتن کامل پوسـت بـه مرحلـه رسـیدگی مـی رسـد. میوه ها پارتنوکارپ و بی بذر هستند. پوست میوه نازك و تا حدودي چرمی با سـطحی نـسبتاً صاف است که به راحتی از گوشت جدا می شود. با عبور میوه از مرحله بلوغ، سطح پوسـت ناهموار و پف دار می شود. هر میوه داراي 10 تا 12 پره با اتـصال ضـعیف بـه پوسـت اسـت. محور میوه توخالی و گوشت آن به رنگ نارنجی با بافتی ترد و گوشـتی اسـت. میوه ها در انبار به خوبی قابل نگهداري هستند.


نارنگی کلمانتین (Clementine)


کلمانتین رقمی تک جنین، زودرس و کُند رشد است که از لحـاظ انـدازه تـاج و قـدرت رشدي در حد متوسط است. تاج درخت به شکل گسترده بـوده و در بخـش بـالایی، مـدور است. شاخه هاي کوچکتر این درختان باریک و ظریف و تقریبا بدون خار بـوده و شـاخ و برگ آن متراکم و برگ ها از لحاظ درشتی به میـزان زیـادي متغیرنـد امـا همگـی بـه شـکل نیزه اي و باریک هستند. این رقم تا حدود زیادي به سرما مقاوم بوده و در اغلب مناطق و بـه شــرط انجــام دگرگــرده افــشانی بــاردهی مــنظم و رضایت بخــشی خواهــد داشــت. بهتــرین گرده دهنده ها براي این رقم عبارت از دنسی، کینو، اورلاندو تانجلو و والنسیا است. درشـتی میوه ها در حد ریز تا متوسط بوده و قطر متوسط آن ها حدود 5 سانتیمتر است. شکل میوه ها نیز متغیر است به گونه اي که از اندکی پخت تا کروي یا کشیده و گـاهی نیـز هرمـی شـکل در نوسان است که این تنوع شکل ناشی از نمو بخش گردن یا یقه میوه مـی باشـد. ضـخامت پوســت در حــد متوســط و اتــصال نــسبتاً محکمــی بــه گوشــت دارد ولــی بــه راحتــی قابــل پوست گیري است. میوه بر خلاف انشو بعد از رسیدگی حالت پف دار نمی گیرد. سطح میوه صاف و براق به رنگ نارنجی تیره تا قرمز است. تعداد پره ها در هر میوه 10 تا 12 و انـدکی چسبیده به یکدیگر هستند. محور میوه متوسط و بـاز اسـت. رنـگ گوشـت نـارنجی تیـره و داراي بافتی ترد و پرآب با طعم شیرین و معطر است.


( نارنگی انشو (Unshiu) ) - ( نارنگی پونکن (یونسی) Ponkan )


نارنگی پونکن (یونسی) Ponkan


رقمی با شاخه هاي ترد است که اغلب در اثر سنگینی محصول مـی شـکند و لـذا نیازمنـد قیم در زیر شاخه هاي پربار می باشد. رقمی سال آور بـوده و نـسبت بـه اغلـب ارقـام نـارنگی مقاومت کمتري به سرما دارد. از نظر زمان رسیدن میوه ها در ردیف اول ارقام میان رس قرار دارد و پس از نارنگی هاي انشو و کلمانتین می رسد. در صورتی که میوه ها پس از رسـیدگی از درخت چیده نشوند دچار افت کیفی شده و پوست آن ها حالت پـف دار می شود. انـدازه میوه ها بزرگ و شکل آن ها کروي تا اندکی پخت است. قاعـده میـوه عمومـاً شـیاردار بـوده ولی گردنی نسبتا کوتاه یا یقه اي کوچـک دارد. رأس میوه ها معمـولاً بـه صـورت عمیقـی حالت فشرده شده داشته و شیارهاي شـعاعی در آن دیـده می شود. گـاهی اوقـات میوه ها داراي نــاف هــستند. پوســت میــوه کــه در زمــان رســیدگی بــه رنــگ زرد مایــل بــه نــارنجی درمیآید ضخامت متوسطی داشته و تا حدودي بـه گوشـت چـسبیده اسـت. سـطح پوسـت نسبتا صاف و داراي نقاط ظریف فرورفته است. هر میوه داراي 10 پره است که به راحتی از یکدیگر قابل تفکیک هستند. محور میوه بزرگ و توخالی و گوشـت آن نـارنجی بـا بـافتی ترد و گوشتی و آبدار با مزه نسبتاً دلچسب و معطر است. هر میوه حدود 3 تا 7 بذر ریـز و از نوع چندجنین با لپه هاي سبز روشن دارد.


نارنگی پیج (Page)


قدرت رویشی نسبتاً بالایی دارد و شاخه هاي آن کـه تقریبـا بـی خـار و از رشـد عمـودي برخوردارند در اثر وزن میوه ها حالـت آویزانـی بـه خـود مـی گیـرد. پـیج از ارقـام مرکبات پربـار و خودناسازگار محسوب شده و براي تشکیل میوه نیاز به گرده دهنده مناسب دارد. میوه ها از لحاظ درشتی در حد متوسط بوده و داراي شکل پخت تا نیمه کروي با انتهاي گرد هـستند. پوست نازك و سطح آن صاف با فرورفتگی هاي ظریف است. رنگ پوست در زمان بلـوغ نارنجی مایل به قرمز بوده و در هر میوه حدود 10 پره وجود دارد. محور میـانی میـوه جامـد تا اندکی باز است. گوشت میوه به رنگ نارنجی تیره و بافت آن ترد، آبدار و بسیار معطـر و شیرین است. رقمی پربذر محسوب می شود که لپه هاي آن زرد رنگ پریده تا تقریباً سفید است. پیج از ارقام مرکبات زودرس و حساس بـه خـشکی اسـت کـه از خاصـیت انبارمـانی ضـعیفی برخوردار بوده و به عارضه ترکیدگی قبل از برداشت نیز حساس است.


( نارنگی کلمانتین (Clementine) ) - ( نارنگی پیج (Page) )


نارنگی کینو (Kinnow)


رقمی میانرس و پررشد با تاجی بزرگ، طویـل و سـتونی و تعـداد فراوانـی شاخه هاي بی خار، طویل، باریک و یا عمودي است. شاخ و بـرگ متـراکم بـا بـرگ هـاي متوسـط تـا درشت و به شکل نیزه اي پهن است. این رقم تمایل نسبتاً شدیدي به سال آوري دارد و جـزء ارقام مرکبات مقاوم به سرما طبقه بندي  می شود. میوه ها داراي درشتی متوسـط بـوده و هـر دو بخـش قاعده اي و رأس میوه ها به حالت فشرده شده یا پخت درآمده است. پوست میوه ها نـازك و چرمی با سطح صاف و صیقلی است که تقریباً بـه سـختی بـه گوشـت میـوه چـسبیده امـا بـه راحتی قابل پوست گیري است. رنگ پوست در زمان رسیدگی زرد مایل به نـارنجی اسـت. گوشت میوه نیز رنگ زرد مایل به نارنجی، بسیار آبدار، خوش طعم و معطـر بـوده، بـافتی سفت دارد و شامل 9 تا 10 پره است که به راحتی از یکدیگر قابـل تفکیـک هـستند. محـور میوه جامد تا نیمه توخالی است. رقمی پربذر با بذرهاي چند جنین و لپـه هـاي سـبز مایـل بـه زرد و رنــگ پریــده اســت. میوه ها پــس از رســیدن بــه مــدت طــولانی روي درخــت قابــل نگهداري هستند و حالت پف دار نمی گیرند.


لیمو عمانی (لیمو آب شیراز) Key (Mexican) lime


از دیگر ارقام مرکبات که بسیار نیز در ایران معروف میباشد لیمو عمانی است . در این رقم تاج درخت از تعداد زیادي شاخه هاي ترکه اي باریک و ظریف با تیـغ هـاي کوچـک و شاخ وبرگ متراکم و برگ هاي سبز روشن بدون نوك، کشیده با بال هایی واضح در بخـش قاعده اي پهنک تشکیل شده است. رشد جدید شاخه ها و نیـز جوانه هاي گـل و گل هاي جوان تا حدودي ته رنگ ارغوانی دارند که پس از مدتی از بین خواهد رفت. میوه ها خیلـی کوچک، به شکل گرد، تخم مرغـی واژگـون یـا بیـضوي کوتـاه بـوده و معمـولاً در بخـش قاعده اي مدور هستند. میوه ممکن است داراي گردن کوتاهی باشـد. نـوك میـوه نیـز گـرد است اما اغلب برآمدگی مـدور و کـوچکی نیـز دارد کـه روي آن شـیارهاي ظریفـی دیـده می شود. هر میوه حدود 3 تا 8 بذر دارد. پوست میوه خیلی نـازك، داراي سـطحی صـاف و چرمی است که کاملا به گوشت چسبیده است. رنگ پوست در هنگام رسیدگی ابتـدا سـبز روشن و در مرحله رسیدگی کامل به زرد متمایل می شود. هر میـوه داراي 10 تـا 12 پـره بـا محوري خیلی کوتاه و معمولاً سفت است. گوشـت میـوه سـبز مایـل بـه زرد بـا بـافتی تـرد، آبدار و خیلی ترش و معطر است.


( نارنگی کینو((Kinnow ) - ( لیمو عمانی (لیمو آب شیراز) Key (Mexican) lime )


لیموي لیسبون (Lisbon lemon)


درختانی پررشد با تاجی بلنـد و کـشیده و شاخه هایی متـراکم و تیـغ دار هـستند کـه از باردهی بالایی برخوردار می باشند. درشـتی میوه ها در حـد متوسـط و شـکل آن ها بیـضوي کشیده با قاعده مخروطی و گردنی نامشخص است. زائده پستانکی شکلرأس میوه معمولاً بزرگ و توسط شیاري نامنظم که معمـولاً در یـک طـرف عمیـق تـر از طـرف دیگـر اسـت احاطه شده است. تعداد بذر در هر میوه متغیر بوده و از بی بذر تـا کـم بـذر در نوسـان اسـت. ضخامت پوست زیاد و رنگ آن در زمان رسیدگی زرد است. سطح پوست صـاف و داراي نقاط ظریف فرورفته است. خطوط برجسته به هم چسبیده و نامشخصی روي سـطح میـوه را فرا گرفته است. هر میوه داراي حدود 10 پره است. بخش خوراکی میوه کوچـک و سـفت و به رنگ سبز مایل به زرد بوده بافت آن ترد و آبدار و مزه آن خیلی ترش است.


لیمو اورکا (Eureka lemon)


از دیگر ارقام مرکبات لیمو اورکا میباشد . بزرگی تاج و نیز قدرت رشدي درخت در حد متوسط بوده و تاجی گسترده و باز دارد. کاملاً بی تیغ است و گسترش شاخ و برگ آن از سـایر ارقـام کمتـر اسـت. اورکـا سـال آور است و معمولاً میوه ها در انتهاي شاخه هاي بلند بوجود می آیـد. میوه ها ریـز تـا متوسـط بـه شکل بیضوي کشیده و گاهی تخم مرغی واژگون هـستند. اغلـب در بخـش قاعـده اي میـوه، گردن یا یقه اي کوتاه دیده می شود. هر میوه داراي زائـده پـستانکی شـکل در انتهـاي خـود می باشد که معمولاً کوتاه و گاهی نیز دراز است و اغلب شـیارهایی مـشخص پیرامـون آن را احاطه کرده اند. رقمی کم بذر و یا بی بذر است. و در گروه ارقام زودرس و پرمحصول قرار دارد. میوه داراي حدود 10 پره با محوري کوچک و معمولاً سفت مـی باشـد. گوشـت میـوه هنگام رسیدگی سبز مایل به زرد، ترد، آبدار و با مزه اي کاملاً ترش است. تولیـد میـوه در تمام طول سال انجام شده اما بیشترین میزان بـاردهی آن اواخـر زمـستان و فـصل بهـار و نیـز اوایل تابستان می باشد. در مقایسه با سایر ارقام مرکبات و لیمو حساسیت بیشتري به سرما، حملـه حـشرات وغفلت هاي باغ دار از خود نشان می دهد.


( لیموي لیسبون (Lisbon lemon) ) - ( لیمو اورکا (Eureka lemon) )


گریپ فروت مارش (Marsh)


رقمی با قدرت رویشی بالا و تـاج بـزرگ و گـسترده و پرمحـصول اسـت کـه در سـال 1943 از یک نهال بذري تصادفی در فلوریدا به دست آمده و در سال 1309 نیز وارد ایـران شده است. از آنجایی که نیاز گرمـایی ایـن رقـم بالاسـت، پـرورش آن محـدود بـه منـاطق گرمسیر می باشد. میوه ها از نظر درشتی در حد متوسط پخت تا گرد و فاقد هالـه حلقـوي در بخش قاعدهاي هستند. میوه ها یا فاقد بذر اند و یا تعداد بذر در آن ها اندك است. رنـگ میـوه در زمان رسیدگی زرد کمرنگ تا زرد روشن است. پوست میوه چرمی با ضخامت متوسـط و سطحی بسیار صاف است که به سختی به گوشت چسبیده اسـت. گوشـت میـوه بـه رنـگ زرد نخودي، با بافت ترد و بسیار پرآب و خوشمزه است. میوه ها را می توان بـراي مـدت طولانی با حفظ کیفیت داخلی روي درخت نگه داشته و به خوبی حمل و نقل کـرده و انبـار نمود. این رقم دیررس ترین رقم تجارتی گریپ فروت است.


کامکوات (Kumquat)


میوه هاي کامکوات ریز تا بسیار ریز، کروي، تخم مرغی واژگون، کشیده یا تخم مرغـی به رنگ زرد طلایی تا نارنجی مایل به قرمز بر حسب گونه متغیر هستند. ضخامت پوست بـه نسبت درشتی میوه ها متوسـط اسـت. میوه ها گوشـتی بـا سـطح صـاف و طعمـی شـیرین، معطر بوده و گوشت میوه کاملاً به پوست آن چسبیده است. هر میوه داراي 3-4 پـره اسـت. از نظــر زمــان رســیدگی جز ارقام مرکبات زودرس تــا میــان رس طبقــه بنــدي می شوند. میوه ها را می توان بدون کاهش قابل توجه کیفیت براي مدت طولانی روي درخت نگهداري کرد.


( گریپ فروت مارش (Marsh) ) - ( کامکوات (Kumquat) )


دانلود فایل pdf مهمترین ارقام مرکبات در کانال تلگرام شرکت سرافراز هزارمسجد


فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: عدم امکان کپی مطالب