تراریوم ( باغهای درون شیشه ای )

مقدمه

باغ شیشه ای اصطلاحی است که امروزه براي کشت گیاهان در محفظه هاي شیشه ای به کار می رود. این عمل ضمن جالب بودن بسیار سرگرم کننده بوده و تنها روشی است که گیاهان آپارتمانی در محیط بسته و در اتمسفر نسبتاً عاري از آلودگی رشد می نمایند. چندانکه میدانیم کمبود آب موجب پژمردگی و خشک شدن گیاه شده و آب اضافی باعث پوسیدگی ریشه و از بین رفتن گیاه می شود، در صورتی که باغ شیشه ای در محیطی کاملاً بسته باشد و آب آن به حال تعادل در آید براي مدت زیادي احتیاج به آبیاري ندارد زیرا هواي داخل باغ شیشه ای رطوبت لازم را از خاك گرفته و آب جذب شده را از راه روزنه برگ به صورت بخار پس می دهد. این بخار در بالاي باغ شیشه ای متراکم شده و به صورت قطرات ریزي از کنار شیشه راه خود را به داخل خاك میپیماید و این سیکل مرتباً تکرار میگردد که تبدیل به بخار شده و این بخار، هوا را مرطوب نگه داشته و رطوبت مورد احتیاج گیاه را در اختیارش می گذارد. خشکی هوا به خصوص در زمستان که ناشی از گرم کردن منزل با بخاري، شوفاژ و منبع دیگر حرارتی میباشد رطوبت هواي اتاق را کاهش میدهد و این کاهش به حدي است که رشد گیاهان آپارتمانی را دچار وقفه میکند در صورتیکه در باغ شیشه ای همیشه رطوبت کافی در اختیار گیاه قرار میگیرد، و به ندرت از این نظر اشکالی براي گیاه به وجود میآید بنابراین میتوان گفت چنانچه کشت گیاهان در باغ شیشه ای با دقت صورت گیرد نگهداري آن در منزل آسانتر بوده و زیبایی و جلوه آن از گلدانهاي معمولی کمتر نیست.

تاریخچه

نخستین بار دکتر ناتانیل وارد عضو انجمن سلطنتی و گیاهشناسی در لندن در دوره ویکتوریایی انگلستان به علت علاقه خاص او به پروانه ها و چگونگی دگردیسیشان از تخم به شفیره و سپس به پروانه، توده اي از خاك را در یک ظرف شیشه ای ریخته، تخمهاي پروانه را در آن قرار داد وبا در پوش فلزي، آن محفظه را محکم ساخت. پس از مدتی گیاهان علفی و سرخسها در آنجا رشد خود را آغاز کردند. بدین ترتیب دکتر وارد به پرورش گیاهان در ظروف شیشه ای علاقمند شد و آزمایشهاي مختلف وي نیز با موفقیت توام گردید. آقاي وارد در ظرفی شیشه ای به ظرفیت 20 × 20 سانتیمتر در قسمت شمالی منزل خود، تعدادي کاکتوس و سرخس را با هم کاشت به نحوي که کاکتوسها در بالاي این ظرف قرار داشتند، بدین ترتیب آب کمتري به کاکتوسها می رسید و سرخسها در پائین ظرف قرار میگرفتند تا آب بیشتري به آنها نفوذ پیدا کند. دکتر وارد در سال 1842 نیز کتابی به نام »رشد گیاهان در ظروف شیشه اي« نوشت که بدین ترتیب اولین کتاب در این زمینه به رشته تحریر درآمد. تراریومها عموماً به بستري از خاك معمولی و استریل که زیاد حاصلخیز و فنی نباشد، نیازمندند چرا که در غیر این صورت، سبب تسریع رشد گیاهان شده و هماهنگی مجموعه از بین میرود.

باغ شیشه ای

 

اهمیت و تنوع کاربري تراریوم

تراریوم به عنوان گلخانه شیشه ای کم حجم می تواند:

  • به قصد مطالعه برروي گونه هاي گیاهی و جانوري (حشرات) مورد استفاده قرار گیرد.
  • جهت انتقال گیاهان مناطق گرمسیري به داخل منازل و مکانهایی غیر از زیستگاه اصلی مورد استفاده قرار گیرد.
  • نگهداري گیاهان نادر و کمیاب
  • به عنوان گلخانه گرم و مرطوب براي تکثیر بکار میرود.
  • انتخاب تراریوم در محیط طبیعی به طور مثال استفاده از تراریوم به صورت میز شیشه یا یکی از المانهاي طراحی

وسایل و ابزار لازم برای ایجاد باغهای درون شیشه ای :

  • گیاهان
  • ظروف

عوامل متعددي انتخاب گیاه را محدود میکنند ولی انتخاب ظرف به محلی که در اختیار داریم و به سلیقه شخصی ما بستگی دارد.در واقع از هر ظرف شیشه ای شفاف و بیرنگ که بتوان به راحتی درب آن را باز و بسته کرد می توان استفاده کرد البته طبیعی است که یک ظرف کریستال بسیار زیباتر از یک شیشه مربا یا ترشی است. مساله اي که اهمیت دارد و بیشتر از شکل ظرف می تواند محدود کننده باشد رنگ شیشه آن است.می دانید که گیاه بدون نور نمی تواند زنده بماند بنابراین رنگ شیشه نباید عبور نور را محدود کند. شیشه ساده تمام روشنایی را انتقال می دهد ولی شیشه هاي رنگی هر چقدر هم کم رنگ باشد نفوذ نور را به داخل ظرف کاهش میدهند و یا به عبارتی نفوذ نور همرنگ را بداخل بیشتر و از عبور رنگهاي دیگر طیف نور خورشید جلوگیري میکنند. زمانیکه در حال انتخاب محفظه هستید باید در نظر داشته باشید که چه گیاهانی را درآن خواهید کاشت. گیاهانی که به رطوبت احتیاج دارند در محفظه هاي سر پوشیده یا بطریهاي گردن باریک بهتر نگهداري می شوند و گیاهان بیابانی که به محیط خشک نیاز دارند در بطريهاي دهان گشاد بهتر رشد میکنند. اگر علاقمندید که از حباب شیشه ای بدون درپوش استفاده کنید بهتر است گیاهانی را براي آن انتخاب کنید که احتیاج به رطوبت مداوم ندارند. هر چه در محفظه بازتر شود رطوبت کمتر است آکورایومها براي اینکار مناسبند چون عمق وطول و عرض آنها زیاد است و گیاهان متنوعی را می توان در آنها کاشت.

 

الف- محفظه هاي دهانه گشاد

به هر محفظه اي که داراي دهانه اي حدود 10 سانتی متر باشد و به وسیله دست بتوان عمل کاشتن را در آن انجام داد گویند که این محفظه ها شامل آکواریوم و حبابها میشوند.

 

ب- جامها و ظروف گرد

جامهاي شیشه اي اگر دهانه آنها به اندازه اي گشاد باشد که بتوان به آسانی دست یا انبر را داخل آنها کرد براي باغ هاي شیشه ای مناسبند معمولاَ ( قطر دهانه ظروف گرد از قطر بدنه آنها کمتر است). ازجامها و ظروف شیشه ای گرد می توان براي ساخت باغ شیشه ای گنبدي استفاده کرد به این ترتیب که گیاه را در بشقاب گود یا هر ظرف گود دیگري که عمق کافی براي رشد ریشه داشته باشد کاشته و جام شیشه ای را وارونه روي آن قرار میدهند. فقط باید دقت کرد که ظرف گود زیرین متخلخل نباشد تا رطوبت از دست نرود.

 

ج- بطريها

کاشت و نگهداري گیاه در بطريهاي دهانه تنگ بسیار جالب و در عین حال مشکل است. بطري دهانه تنگ را میتوان بدون درپوش نگه داشت چون رطوبت زیادي را از دست نمیدهد. البته اگر مشاهده شد گیاه درون بطري طراوت خود را از دست میدهد می توان دهانه بطري را با چوب پنبه مسدود کرد.

 

ابزار کار

بکار بردن ابزار مناسب بی اندازه در نتیجه کار موثر است. ابزار لازم براي ساختن یک تراریوم به ترتیب زیر است:

 

  • قیف:

قیف باید مواد لازم را به ته بطري یا شیشه بریزد اگر چنین نباشد این امکان وجود دارد که اطراف شیشه کثیف شود و پاك کردن آن بعداَ با اشکال مواجه گردد. بهتر است از کثیف کردن جدار بطري خودداري شود در مرحله بعدي باید یک سوراخ در روي خاكها براي قراردادن گیاهان ایجاد کرد.

 

  • بیلچه

براي کاشت از بیلچه یا وسایل زیر می توان استفاده نمود:

  • یک قاشق چایخوري یا قهوه خوري که از دهانه محفظه عبور کند.
  • یک میله با قطر حدود 1.5 سانتی متر
  • یک مداد یا یک چوب بلند که خاك ته محفظه را لمس کرده و بتوان سوراخی در آن ایجاد کرد.
  • انبرك یا چنگک

براي نگهداشتن گیاه است تا زمانی که گیاه را به داخل محفظه برده و در سوراخی که در داخل خاك ایجاد کرده قرار می دهید وقتی که ریشه ها به داخل سوراخ فرورفته و محکم شدند میتوانید چنگکها را بوسیله گرداندن انتهاي فوقانی آن آزاد کنید تا به این ترتیب گیاه در جاي خود باقی بماند.

 

  • کوبه خاك

زمانی که سوراخ مورد نظر ایجاد شد و گیاه در داخل آن قرار گرفت احتیاج به یک وسیله دارید که خاك اطراف گیاه را بکوبید در محفظه هاي دهان گشاد میتوانید این کار را با انگشتان خود انجام دهید در موقع کوبیدن اطراف محل سوراخ مراقب باشید که خاك اطراف ریشه ها به نرمی جابجا شده و ضمناَ ریشه ها بوسیله خاك کاملاَ پوشانده شود.

وسایل کوبیدن و سفت کردن خاك اطراف محل سوراخ به ترتیب زیر پیشنهاد میگردد:

  • یک قطعه چوب که چوب پنبه به انتهاي آن متصل است.
  • یک قطعه کوچک از پلاستیک یا اسفنج که به انتهاي دیگر چنگک یا نی شیشه اي متصل میگردد.
  • گیره

بعد از اینکه گیاهان در جاي خود قرار گرفته و مستحکم شدند، آشغالهاي ته محفظه را تمیز کنید این کار را بایک گیره مجهز به بازو انجام دهید.

 

انواع مختلف گیره ها به صورتهاي زیر است:

  • یک نی بامبو که داراي شکافی در انتها میباشد یک تکه چوب با سرتیز در زاویه شکاف قرارداده و آن را با یک نخ یابند نایلونی ببندید.
  • یک گیره با بازوي بلند مانند پنسهایی که در داروخانه ها به کار می رود یا گیره هایی که براي جابجا کردن دکوراسیون و گیاهان داخل آکواریوم مورد استفاده قرار میگیرد
  • وسیله گرد گیري و تمیز کردن:

در این مرحله احتیاج به یک وسیله گرد گیري و تمیز کردن اشغال و گرد و خاك روي شیشه دارید. قسمت خارجی شیشه را بایک پارچه نمناك تمیز نموده و سپس خشک کنید. یک وسیله گردگیري نیز براي پاك کردن برگها مورد احتیاج است. زیرا ممکن است آنها در حین کاشتن کثیف شده باشند

الف ـ این کار بوسیله یک قلم مو نقاشی که داراي موهاي ملایم باشد انجام پذیر است اگر دسته قلم مو آنقدر بلند نیست که به ته ظرف برسد می توانید آن را به انتهاي یک میله یا لوله باریک متصل نمائید.

ب ـ براي پاك کردن گرد و خاك گیاهانی که در ظروف دهانه تنگ کاشته شده اند میتوانید از میله ایی استفاده نمایید که به انتهاي آن مقداري پنبه متصل شده باشد.

 

ابزار لازم براي آبیاري

  • قیف لوله بلند
  • آبپاش باغبانی
  • قطره چکان

وسیله هرس کردن:

  • قیچی کوچک براي ظروف دهانه گشاد
  • قیچی باریک و بلند براي ظروف گردن باریک
  • تیغ فلزي متصل شده به یک بازوي بلند چوبی

بستر کاشت:

 الف- خاك

مساله عمده اي که در مورد خاك تراریوم باید در نظر گرفت این است که چون سوراخی براي زهکشی (خروج آب اضافی) وجود ندارد باید خاکی انتخاب شود که داراي خلل و فرج زیادي بوده و تبادل هوا در آن به خوبی صورت گیرد زیرا خاکی که متخلخل نیست آب را در خود نگه می دارد و مانع ورود هوا به خاك می شود.

مخلوط خاکی در تراریوم

  • خاك باغچه
  • خاكهاي آماده گلکاري (خاك گلدان)
  • تورب یا خاك پیت ( در واقع خزه سفید پوسیده است) تورب را قبل از اضافه کردن به خاك باید حتماَ به طور کامل مرطوب کرد چون تورب خشک بسیار به کندي رطوبت را به خود میگیرد بهتر است آب جوش روي آن ریخته شود تا کاملاَ رطوبت را جذب کند.
  • شن : وجود شن در خاك ضروري است زیرا به زهکشی و تهویه کمک میکند.
  • خاك برگ : نوعی کود گیاهی است که به روشهاي خاصی از پوساندن برگها بدست میآید.

ب- زغال چوب

زغال چوب را به صورت قطعات کوچک در لایه زیرین خاك به منظور زهکشی قرار میدهند چون رطوبت زیادي را به خود جذب میکند.

 

ج ـ خزه

براي جذب رطوبت (به عنوان مالچ به کار می رود).

 

د ـ لایه زهکشی

براي لایه زهکشی خاك باید یک لایه زهکش در ته ظرف قرار دهیم که ضخامت لایه زهکش ارتباط مستقیم با ضخامت لایه خاك دارد. براي هر سانتی متر مربع خاك باید نیم سانتیمتر مواد زهکش در نظر گرفت. لایه زهکشی از یک چهارم زغال چوب و سه چهارم سنگریزه و یا مقداري پوکه معدنی تشکیل میشود اگر ظرف انتخاب شده واقعاً کوچکتر باشد و نتوان فضاي کافی به خاك و مواد زهکش اختصاص داد بهتر است از لایه کمتر زهکش استفاده شود به شرط آنکه هنگام آبیاري نهایت دقت را به عمل آید.

 

ه ـ لایه جدا کننده

براي اینکه خاك شسته نشده و از بالا وارد لایه زهکش نشود و خلل و فرج بین آنها را مسدود نکند باید آن را از لایه زهکش جدا کرد، براي جدا نگه داشتن بین دو لایه از یکدیگر و ممانعت از ورود خاك به لایه زهکش میتوانیم لایه اي از پشم شیشه، صفحه پلاستیکی مشبک یا تکه اي از جوراب نایلونی کهنه و حتی از لایه نازکی از خزه استفاده کنیم. لایه جدا کننده باید بلافاصله روي لایه زهکش قرار گیرد و سپس روي آن خاك ریخته شود.

 

تراریوم

انواع تراریوم

 دزر تاریوم

باغ شیشه اي است که در داخل آن کاکتوسها و گیاهان تنومندي که بیشتر از گیاهان دیگر به محیط خشک احتیاج دارند وجود دارد. این گیاهان به خاك شنی، مقداري آفتاب و آب کم احتیاج دارند و باید آنهارا در یک ظرف شیشه اي دهان گشاد قرار دهیم و در پوش آن را برداریم تا هوا در آن جریان داشته باشد. این گونه گیاهان را می توانیم فشرده بکاریم زیرا ریشه هایشان به جاي کمتري احتیاج دارند و سرعت رشد آنان زیاد نمی باشد.

ویراریوم

باغ شیشه ای است که در داخل آن علاوه بر گیاهان میتوان جانوران را نیز نگهداري کرد. اما براي تهیه ویراریوم به 2 نکته اساسی باید توجه داشت:

اولاَ: حتی الامکان باید شرایط مناسبی شبیه شرایط طبیعی جانوران ( لاك پشت ٬ قورباغه هاي صحرایی، مارمولک ها، سمندر و……..) برایشان فراهم کرد.

دوماَ : در حفظ و نگهداري ویراریوم نهایت دقت و کوشش را به کار برد مثلاَ گیاهان جدید را به جاي گیاهانی که پوسیده و یا لگد کوب شده و صدمه می بینند قرار داد.

باغ شیشه ای مدیترانه اي

در این باغ شیشه ای می توان از گیاهانی که به رطوبت بالا نیاز دارند استفاده نمود. دهانه شیشه این نوع تراریوم باید حتی المقدور کوچک بوده تا رطوبت از آن کمتر خارج شود.

 

خزانه تکثیر

در این نوع از باغ شیشه ای که معمولاَ به شکل آکواریوم می باشد از قلمه و پیاز گیاهان زینتی استفاده کرده درب شیشه را بسته و پس از ریشه دار شدن در باغ شیشه اي دیگري آنها را نشا کرد. اگر باغ شیشه ای انتخاب شده به اندازه کافی بزرگ باشد میتواند نقش بیمارستانی را نیز براي گیاهان داخل باغ شیشه ای داشته باشد.

 

کاشت در تراریوم و طراحی کاشت

  • تهیه بستر مناسب
  • قسمت ماسـه تیز و برنده که کاملاَ شسته شـده و آب زلـال از آن خارج شده باشـد ( بدون املاح)
  • قسمت خاکبرگ 1 قسمت کود دامی کاملاَ پوسیده 1 قسمت خاك لوم

(حد فاصل زهکش با مخلوط خاك بستر زغال قرار گیرد.)

نکته: مخلوط خاکی 3 قسمت شن تیز و برنده + یک قسمت خاك برگ + نیم قسمت زغال خرد شده + نیم قسمت خاك مزرعه توصیه می شود.

 

  • انتخاب گیاه مناسب

الف ـ گیاهان استوایی

گیاهان استوایی شامل گونه هاي متنوعی هستند بنابراین امکان انتخاب براي هر نوع سلیقه اي وجود دارد. اگر مایلید باغچه اي کوچک و سیار داشته باشید ، می توانید گیاهان کوچک خزنده و گلدار را انتخاب کنید که امکان کاشت آنها حتی در محدوده ده سانتی متر مربع وجود دارد. در صورتی که مایلید منظرهاي زیبا از جنگل هاي استوایی را پیش چشم خود داشته باشید گیاهان بسیاري را میتوانید انتخاب کنید. با رز و کمی خزه و چند تکه سنگریزه میتوانید منظره زیبایی بوجود آورید. عشقه، فیکوس، فیلو دندرون دیواره هاي ظروف شیشه ای را با برگهاي خود می پوشانند و ظاهر بسیار سبزي به باغ شیشه ای میدهند. البته باید به این نکته مهم توجه کنیم که قبل از انتخاب گیاهان مختلف شرایط زندگی هر یک از آنها را در نظر بگیریم و فقط گیاهانی را با هم بکاریم که شرایط یکسانی را میطلبند.

معدودي از گیاهان استوایی عبارتند از:

بنفشه آفریقائی، پپرومیا، آگلونما، کالادیوم، شمشاد، فیکوس، پاپیتال، سن سی ویرا، اسپاتی فیلوم، برگ بیدي، سینگونیوم، فیلودندرون، حسن یوسف و پیلهآ.

 

  • ب ـ گیاهان جنگلی

بیشتر گیاهان جنگلی را میتوان از گل فروشیها تهیه کرد. از انواع گیاهان جنگلی میتوان انواع سرخسها، گل استکانی، خزه هلکساین و خزه اسفاگنوم را نام برد.

 

  • ج ـ کاکتوسها و گیاهان گوشتی

این گیاهان به آسانی رشد میکنند و براي تراریومهاي بدون درپوش به کار میروند. این گیاهان به رطوبت زیادي احتیاج ندارند، بنابراین بهتر است در ظروف دهانه گشاد کاشته شوند. انواع مختلف کاکتوس براي یک تراریوم به ترتیب زیر میباشد:

کلاه اسقف، آرواره ببر.

 

از گیاهان تنومند میتوان انواع زیر را نام برد:

آلوئه، برگ معجزه.

البته میتوانیم کاکتوسها را همراه با گیاهان تنومند در محفظه اي با خاك ماسه اي قرار دهیم. از گیاهان گوشتی میتوان انواع زیر را نام برد:

سدوم، کراسولا و آشوري.

 

د ـ درختان مناسب در تراریومهاي بسیار بزرگ

درختان ظریف نه تنها منظرهاي طبیعی در تراریوم دارند بلکه به طور تعجب آوري داراي عمر طولانی نیز میباشند. میموزا، درخت کاج و نهال بلوط را در پاییز می توان تهیه نمود و در زمستان از قرار دادن آن در تراریوم خود لذت برد. از درختان دیگري که قابل استفاده هستند درخت سرو،شوکران و صنوبر مینیاتوري را می توان نام برد.

 

  • ه ـ گیاهان پوششی

از این گیاهان به عنوان روپوش خاك استفاده میشود تا همراه با گیاهان دیگر زیبایی باغ را کامل کنند، علاوه براین به تنهایی باغ شیشه ای کوچک و زیبایی را به وجود می آورند. گیاهانی که براي این منظور مناسب هستند عبارتند از: فیکوس خزنده، هلکسین، شبدر و انواع خزه ها

 

گیاهان مناسب براي تراریوم و خصوصیات آنها:

آگلونما : سایه دوست، گرماي زیاد

فیلودندرون: سایه دوست، گرماي کم

دراسنا: سایه دوست، گرماي کم

سانسوریا: سایه دوست، گرماي متوسط

اسپاتی فیلوم: سایه دوست، گرماي کم

شمشاد: سایه دوست،گرماي متوسط

آنتوریوم: نور متوسط، گرماي زیاد

بنفشه آفریقایی: نور متوسط، گرماي کم، احتیاج به تهویه دارد.

بگونیا: نور متوسط

پی لئا : نور متوسط و غیر مستقیم، احتیاج به تهویه دارد، رطوبت زیاد غیر مستقیم، برگهاي ابلق دارد.

پیرومپا: نور متوسط، احتیاج به تهویه دارد برگهاي ابلق دارد.

کالادیوم: نور متوسط،گرماي کم، برگهاي رنگی دارد.

برگ بیدي: نور متوسط، گرماي متوسط

پاپیتال: نور متوسط، گرماي متوسط

شبدر: آفتاب دوست

گیاهان گوشتی: آفتاب دوست، ظروف این گیاهان را باید همیشه باز نگه داشت.

کاکتوسها: احتیاج به تهویه دارند، لایه هاي تشکیل دهنده خاك آنها مانند گیاهان گوشتی است که ذکر شده است. کاکتوسها به مراقبت کمتري از جهت آبیاري احتیاج دارند. بعضی از آنها گهگاهی به آب احتیاج دارند بعد از اینکه کاکتوسها درزمستان براي مدت کوتاهی در جاي خنک نگهداري شدند میتوانید آنها را در تابستان در کنار پنجره در معرض نور مستقیم آفتاب قرار دهید.

رزماري: احتیاج به تهویه دارد.

سرخسها: این گیاهان آنقدر ظریف و شکننده اند که نگهداري آنها در خانه بسیار مشکل میباشد، حال آنکه در تراریوم به راحتی رشد کرده و شاداب میمانند، یک روش خوب براي انتقال سرخسها از جنگل به خانه می تواند به وسیله قرار دادن آنها در یک قوطی باشد. بوسیله یک چاقو تا جایی که امکان دارد از عمق ریشه ها ببرید و سپس آنها را در قوطی قرار دهید این امر بسیار مهم است که خاك را نمناك نگه دارید بنابراین قبل از کاشتن آن در تراریوم خاك سرخسها را به خوبی خیس کنید. سرخس نه تنها به نور و رطوبت زیاد و خاك غنی اسیدي نیاز دارد بلکه ریشه هاي آن نباید مستقیماً در آب باشد.

خزه ها: در انواع مختلف در دسترس بوده و در تراریوم به خوبی نمو میکنند هواي خشک موجب کوتاه شدن عمر آنها میگردد. خزه هاي گشنیزي که از گیاهان اولیه بوده و در سرتاسر عمر خود کوتاه باقی میمانند، براي محفظه هاي شیشه ای مناسب می باشند، خزه ها روي سنگها، صخره ها به خوبی زمین و یا روي تنه درختان رشد میکنند. انواع سرخس و خزه مناسب کاشت در تراریوم عبارتند از: سرخس کوهی (ROCK FERN)، سرخس مارزنگی  (  RATTLESNAKE FERN  ) سرخس آبنوس (EBONY FERN)، سرخس بلوطی (OAK FERN) سرخس چتري (BIRDS NEST FERN)، سرخس راجی (HOLLY FERN) سرخس ویکتوریایی (VIC TORIAN FERN)، سرخس دگمه اي ( BUTTON FERN ) سرخس پر چینی (HEDGE FERN) ،سرخس نواري (RIBBON FERN) سرخس رونده (WALKING FERN)، سلاژینا (SELAGINALLAS) خزه اسفاگنوم، خزه پرسیاوشان (BABYS TEARS) سولی رولی (HELEXINE SOLE LIROLI) همیشه بهار کوتاه ( DWARF EVERGREEN )

سرو و کاج و صنوبر بن ساي شده، پی لئو دورنگ، پی لئاي افسرده، پی لئا آلومینیومی، پیرومیا ساندرسی، پیرومیا اوبتوسیفولیا، پیرومیا کاپراتا، بگونیا، فیلودندرون، نخل زینتی، شوکران، سانداریا ناي سوسنی، کاکتوس پیر مرد، آستروفیتوم، اپونتیا مالی لاریا، لوبیدیا، ربوتیا، کوریفانتا، گل ناز قاشقی، گیاه جدید کالانکو، آلوئه، نهال گاستریا، رز مینیاتور، رز چینی، شمعدانی عطري، شمعدانی مینیاتوري، شمعدان پري، کالادیوم گلاکسینیا، حسن یوسف، دیفن باخیا، لکروفیوم الاتوم، بنفشه، زنبق دره اي، سروکوهی و سرخدار.

  • طراحی کاشت

نکات لازم براي طراحی کاشت:

  • هماهنگی میان رنگ و بافت گیاهان، به طور مثال براي تناسب شکل و رنگ، برگهاي روشنتر را در مجاورت برگهاي تیره تر، برگهاي باریک تر را در مجاورت برگهاي پهن تر، گیاه با برگهاي نوك تیز در مجاورت یک گیاه برگ گرد، برگهاي با بافت مشخص در مجاورت برگهایی با بافت نامشخص قرار داده شوند.
  • هماهنگی میان میزان رشد (گیاهان پر رشد در کنار گیاهان کند رشد کاشته نمیشوند.)
  • شباهت خواسته هاي حیاتی گیاهان مانند نور، دما، رطوبت. (گیاهان مناطق مدیترانه اي در کنار گیاهان بیابانی کاشته نمیشوند.)

نگهداري و مراقبت

  • جانمایی : براساس نوع گیاهان در تراریوم و نیازهاي زیست محیطی آنان می باشد، لذا میباید موارد زیر مورد توجه قرار گیرد:

الف ـ نور

میزان نوري که هر باغ شیشه ای احتیاج دارد بستگی به نوع گیاهی دارد که درون ظرف کاشته می شود. گیاه مورد نظر را باید با توجه به روشنایی آپارتمان انتخاب کرد. البته در شرایط خاص می توانیم از نور مصنوعی نیز استفاده کنیم و با کم و زیاد کردن فاصله لامپها با باغ شیشه ای، میزان تابش نور را کنترل کنیم ولی باید توجه داشت که لامپ نباید در فاصله اي کمتر از چهل و پنج سانتی متري گیاه قرار گیرد. لامپ هاي التهابی چندان براي ایجاد روشنایی مناسب نیستند زیرا نور آنها جانشین کامل نور طبیعی نیست و گرماي زیادي هم ایجاد میکند. گیاهان تراریوم بر پایه میزان نور مورد نیاز خود در گروههاي زیر قرار میگیرند:

  • گیاهان بردبار به سایه : این گیاهان را می توان در اتاقهایی که پنجره شمالی دارند قرار داد.
  • گیاهان نور متوسط : این گیاهان را می توان پشت پنجره هاي غربی که قبل از ظهر در معرض نور خورشید قرار دارند و در بقیه ساعات کاملاً روشن هستند و یا در 2 تا 3 متري پنجره هاي جنوبی، شرقی و غربی ساختمان که فاقد عامل محدود کننده نور است قرارداد.
  • گیاهان بسیار نور پسند : گیاهانی هستند که به نور کامل محتاجند و باید آنها را در مقابل پنجره هایی بدون پرده که رو به جنوب و شرق هستند و یا مکانهایی که نور زیاد دارند قرار داد.

ب ـ دما

تمام گیاهان بین دو حد معینی از درجه حرارت حداقل و حداکثر قادر به ادامه زندگی میباشند و این دو حد براي گیاهان مختلف تغییر میکند. میتوان گیاهان را از نظر حرارت به سه دسته تقسیم کرد:

  • گیاهان گرما دوست : این دسته از گیاهان در درجه حرارت بین 20 الی 30 درجه سانتی گراد بخوبی رشد میکنند. آنچه براي این گیاهان خطرناك است پایین آمدن درجه حرارت از 20 درجه سانتیگراد است البته کاهش گرما به اندازه 3 تا 4 درجه در هنگام شب براي آنها مفید است به شرط اینکه ضمن روز از گرماي کافی بهره مند شده باشند.
  • گیاهانی که احتیاج به گرماي متوسط دارند : درجه حرارت مناسب این گیاهان 10 الی 15 درجه سانتیگراد است. این گیاهان می توانند از 3 تا 4 درجه نزول درجه حرارت در طول شب استفاده کنند.
  • گیاهانی که احتیاج به گرماي کم دارند : این دسته از گیاهان به هواي خنک احتیاج دارند و در درجه حرارت پنج الی ده درجه سانتیگراد به خوبی رشد میکنند. این گیاهان نه تنها به خوبی میتوانند در ظروف همیشه سربسته به خوبی رشد کنند بلکه اصولاً رطوبت نسبی، قسمتی تفکیک ناپذیر از نیاز طبیعی آنهاست.

نکته: نسبت به اندازه و ارتفاع گیاهان را با هم مقایسه کرده و گیاهان را در هم نکارید و فضاي تراریوم را شلوغ نکنید، براي تنفس و رشد آنها فضاي کافی باقی بگذارید، جاهاي خالی را میتوانید با خزه بپوشانید. ابتدا یک مرکز توجه اولیه در تراریوم به وجود آورید آنگاه مبادرت مراکز توجه بعدي بنمایید. گیاهان را چنان بکارید که عمق منظره بیشتر شود، اگر محفظه فقط از یک طرف دیده میشود گیاهان بلندتر را در عقب قرار دهید و گیاهان کوچک تر در جلو بکارید. همیشه روي گیاهان را به طرف جلوي تراریوم قرار دهید، به طوري که فقط از یک طرف دیده شود.

 

  • آبیاري

عوامل معینی وجود دارد که برپایه آن می توان برنامه آبیاري منظمی را براي تراریوم تعیین کرد که عبارتند از:

  • مقدار آب اولیه که در حین ساخت تراریوم به درون محفظه وارد ساخته ایم. نوع و گونه گیاهانی مانند کاکتوس یا گیاهان برگ ریز که به کندي آب خود را از دست میدهند و در برابر گیاهان برگ پهن به آب کمتري نیاز دارند.
  • درجه حرارت اتاق
  • تعداد و اندازه روزنه هایی که روي محفظه تعبیه کرده ایم.

در مورد تراریومهاي دهانه گشاد میتوانیم براي تشخیص کمبود آب انگشتمان را یکی دو سانتی متر در خاك فرو کنیم اگر رطوبت را حس کردیم آنرا به حال خود میگذاریم در غیر این صورت باید بلافاصله آبیاري شود. اگر دهانه ظرف شیشه ای باریک است می توانیم از رنگ خاك (رنگ روشنی به خود میگیرد و رطوبت در جداره ظرف وجود ندارد) و یا به وسیله ترازویی قبل و بعد از آبیاري گیاهان داخل تراریوم آن را وزن کنیم و براي دفعات بعدي معلوم کنیم. آبیاري بیش از اندازه تبادل اکسیژن و گاز کربنیک را که بسیار براي گیاهان لازم است مختل میکند. اگر متوجه شدیم که بیش از اندازه آبیاري کرده ایم میتوانیم به کمک پیت یا یک شیلنگ بسیار باریک آب را بمکیم و یا با یک تکه ابر یا کهنه، آب را به تدریج جذب کنیم.

 

  • تهویه

در همه تراریومها باید جداره ظرف مرطوب باشد و فقدان قطرات آب روي جداره شیشه نشانه کمبود رطوبت نسبی است. تهویه هوا نیز از دیگر مراقبت هاي باغ شیشه ای به حساب میآید، به علت فقدان هواي کافی گیاه عرق میکند و بخار آب روي شیشه جمع میشود و مشاهده گیاه را از خارج محفظه غیر ممکن می سازد و از سوي دیگر نیز سبب پوسیدگی و ضایع شدن گیاه میگردد. باید توجه داشته باشیم که به محض مشاهده نشانه هاي زیر در پوش تراریوم را برداریم.

  • عرق کردن گیاه و جمع شدن آب روي دیوار داخلی
  • جمع شدن آب در ته ظرف و پاي ریشه ها
  • ایجاد پژمردگی در گیاه

گیاهانی که احتیاج به تهویه دارند

این گیاهان احتیاج به ظروفی دارند که با باز کردن درب پوش آنها بتوان هواي مورد نیاز را در اختیارشان گذاشت. در مورد آبیاري این گیاهان باید دقت شود که آب زیاد نه تنها کمکی به رشد آنها نمیکند بلکه باعث بروز بیماريهاي قارچی و باکتریایی در اندامهاي مختلف آنها خواهد شد. ظروفی را که در آنها کاکتوس و یا گیاهان گوشتی کاشته شده همیشه باز نگه داشته شود ولی براي بقیه گیاهان باید مدتی از روز درب آنها را باز گذاشت تا گیاه امکان استفاده کافی از هواي آزاد را داشته باشد.

 

  • تغذیه و تقویت تراریوم:

نباید گیاهان تراریوم زیاده از حد رشد نمایند چون رشد آنها فضاي محدود ریشه را بیش از حد پر می کند بهر حال اگر یک تراریوم را براي چندین سال نگه داشته ایم باید مقداري کود براي آن تهیه کنیم بهتر است از کودهاي مایع استفاده شود و براي باغ شیشه ای باید تا 4 برابر توصیه شده محلول را رقیق کرد. البته اگر هنگام تهیه خاك کمی پودر استخوان یا کود گاوي پوسیده و خشک به آن اضافه کنیم از کودهاي مایع بی نیاز میشویم.

 

  • آفات و بیماریهاي رایج در تراریوم

         

آفات و بیماریهای تراریوم

  • هرس و پیرایش و زیباسازي

هرس و پیرایش با توجه به نوع و وضع گیاه انجام میگیرد. در صورت نیاز به شکل دهی گیاه باید قبل از کاشت در تراریوم این کار را انجام دهیم.

 

توصیه هاي لازم

  • بهتر است براي پیشگیري از آفات و بیماريهاي از خاك استرلیزه براي کاشت استفاده کنید.
  • هنگام مشاهده جمع شدن آب در روي دیواره ظرف براي پیشگیري از ایجاد پوسیدگی در گیاه، با جمع شدن آب در ته ظرف که منجر به رشد کپک میشود، در پوش تراریوم را بردارید.
  • هنگام مصرف کود مایع این کار را به وسیله یک قیف انجام دهید و مراقب باشید که قطره اي از آن روي ساقه یا برگ گیاهان نریزد.
  • بهتر است فضاي تراریوم شلوغ نشود تا تنفس و رشد گیاهان در ظرف دچار اختلال نگردد.
فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: عدم امکان کپی مطالب