چگونگی درست کردن آفتکشهای ارگانیک
روش ساخت حشره کش خانگی
2017-01-05
کاشت و پرورش آووکادو
کاشت و پرورش آووکادو
2017-01-06

بیماری زنگ بادام زمینی

بیماری زنگ بادام زمینی

بیماری زنگ بادام زمینی
Peanut rust
Puccinia arachidis Speg
Basidiomycota:Pucciniaceae

دریافت فایل pdf بیماری زنگ بادام زمینی در کانال تلگرام شرکت

بیماری زنگ بادام زمینی

 

Puccinia arachidis Speg

Domain: Eukaryota

Kingdom: Fungi

Phylum: Basidiomycota

Class: Urediniomycetes

Order: Uredinales

Family: Pucciniaceae

نام مترادف:


Uromyces arachidis Henn [anamorph]
Uredo arachidis Lagerh. [anamorph]
Bullaria arachidis (Speg.) Arthur & Mains [anamorph]

نام عمومی بیماري:

groundnut leaf rust

peanut rust

rust of groundnut

اهمیت اقتصادي:

بیماری زنگ بادام زمینی ( Puccinia arachidis Speg ) یکـی ازبیماری هـاي مهـم وخسـارت زاي بـادام زمینـی درمنـاطق آلـوده بخصوص آمریکاي جنوبی ومرکزي است که باکاهش کمی وکیفی،خسارت جبـران ناپـذیري بـه محصـول وارد می نماید.دربعضی شرایط میزان این خسارت تا%70 گزارش شده است.دردو ناحیه ایالت تگـزاس امریکـا میـزان خسارت برآورد شده بیماري50  و%70  ارزیابی شـده اسـت.درمنطقـه ماهاراشـترا و انـدراپرادش کشـورهند روي بعضی واریته هاي حساس بیماري % 40-55 خسارت وارد نمـوده اسـت.بیمـاري دربعضـی منـاطق کشـورچین %15-59 خسارت ایجاد نموده است.درارزیابی هاي انجام شده درکشور نیجریـه،بیماري باعـث کـاهش پـروتئین محصول تولیدي از16  % به% 12  شده است.لذا با توجه به اهمیت خسارتزائی این قارچ بیمـاریزا در لیسـت آفـات قرنطینه اي ایران وبسیاري ازکشورها قرار گرفته است.

میزبان ها:

گیاه بادام زمینی ازجمله میزبان اصلی این بیماري می باشد که لیست کلی آنها شامل گونه هاي میزبان آن به شرح ذیل می باشد.

Major hosts (میزبان اصلی) : Arachis hypogaea (groundnut)

پراکنش جغرافیائی:

آسیا:چین،بنگلادش، هند ،اندونزي، ژاپن،نپال، فیلیپین، تایلند،کره شمالی،کره جنوبی ،سریلانکا ، سنگاپور،مالزي ، ویتنام ،پاکستان،میانمار.
آفریقا: بنین، بوستوانا، بورکینافاسو ،ساحل عاج ، اتیوپی، غنا،گینه،کنیا،مالاوي، مالی، موریتانی، سودان، سـومالی ، نیجر ،نیجریه ، سنگال، موزامبیک، آفریقاي جنوبی، سوئیزلند، تانزانیا، اوگاند، زامبیا، زیمبابوه.
آمریکاي مرکزي وحوزه کارائیب:آنتیگوا و باربودا، بلیز، کوبا، جمهوري دومنیکن، گرانادا، گوادیولوپ ، گواتمـالا ، هندوراس ، جامائیکا، نیکاراگوئه، پاناما، پروتریکو، مونت سرات،ساینت ویسنت وگراندیس.
آمریکاي شمالی:آمریکا،مکزیک.
آمریکاي جنوبی: آرژانتین، برزیل، کلمبیا، اکوادر، گینه، پاراگوئه، پرو، سورینام، اروگوئه، ونزوئلا.
اقیانوسیه:استرالیا،فیجی،گینه پاپوا نو،ساموا،تونا.

پراکنش بیماری زنگ بادام زمینی

شکل شناسی:

قارچ عامل بیماري Puccinia arachidis Speg داراي چهار مرحله است :

  • مرحله صفر :  Stage 0. Spermogonia not known
  • مرحله 1 : Stage I . Aecia not known
  • مرحله 2 :  Stage II. The uredinial stage
  • مرحله 3 : Stage III. The telial stage
     

مرحله Stage II. The uredinial stage   :2  بیشتردر مزرعه مشاهده می گردد
اوردین قارچ  (Uredinia)  ( 0.5 mm بیشتر اوقات)  0/2- 0/8  mm
Urediniospores،  بیضی تا تخم مرغی شکل و اندازه آنها ، (  21-30 * 24-16 mm )  با دیواره اي قهوه اي رنگ به ضخامت 1- 2µm می باشند.بیشتر داراي 2 و گاها 3 تا چهار منفذ رویشی ( germpores ) است.

مرحله Stage III. The telial stage       :3
تلیاي قارچ،بندرت درمزرعه دیده میشود، هیپوفیلوس به قطـر0.2-0.3 mm دارنـد. پراکنـده، برجسـته، لخـت، بالشتک مانند،به رنگ بلوطی یا دارچینی- قهوه اي است. تلیوسپورها مستطیلی و یا بیضی شکل، ودرقسمت راس گرد و ضخیم شده است ، بیشتردوسـلولی،گاهی اوقـات بـا 3 – 4 سلول و اندازه آن ها, 18-12 *60-33 mm ،داراي دیواره اي صاف ، زرد کمرنگ تا زرد طلائـی یـا قهـوه اي بلوطی، ضخامت دیواره 0.7-0.8 µm درطـرفین ،و 2.5-5 µm در قسـمت هـاي انتهـائی.در قسـمت انتهـائی ضخیم و شفاف تر شده است،این اسپورها بدون طی نمودن دوره خواب درشرایط مناسب جوانه می زنند.

عامل بیماری زنگ بادام زمینی

Puccinia arachidis Speg

زیست شناسی:

منشاء اصلی زنگ بادام زمینی احتمالا آمریکاي جنوبی است و تا سال 1970 دامنه انتشار بیماري محدود به این مناطق بوده است . در طی 28 سال بعد بیماري توانست در بسیاري از نقاط جهان خود را نشان دهد.سیکل کامل بیماري هنوزکاملا مشخص نمی باشد. اطلاعات بدست آمده درخصوص بیولوژي بیماری زنگ بادام زمینی بطورکلی ازطریق مرحله uredinial قارچ بدست آمده است..اگرچه موارد محدودي هم ازمرحله (telial stage ) دربعضی شرایط روي بعضی کولتیوارهاي بادام زمینی وگونه هاي وحشی (Arachis) گزارش شده است.ولی به نظر می رسد که گسترش بیماري معمولا از طریق اوردوسپورها باشد. اوردوسپورها بخصوص درشرایط گرم، داراي طول عمر کوتاهی در روي بقایاي گیاهی هستند، بنابراین قارچ عامل بیماری زاي زنگ بادام زمینی بعید به نظر می رسدکه ازفصلی به فصل دیگر داوم بیاورد، بخصوص درشرایط تحت شرایط آب وهوایی گرم و وقتی که این فاصله بیش ازچهار هفته بین محصول فاصله بیفتد. کشت مداوم بدون تناوب واستراحت مزرعه بادام زمینی،به نظر می رسد باعث تداوم بیماری زنگ بادام زمینی درکشورهاي مختلف،به ویژه درهند،چین و ویتنام شده است. اوردوسپورها درفوصل دورتر احتمالا بوسیله باد جابجا می شوند.باقی مانده گیاهی، غلاف هاي همراه بذر آلوده به اوردوسپورها میتوانند باعث نقل وانتقال بیماري در فاصله دورشوند. اوردوسپورها بسرعت قدرت جوانه زنی خود را دردماي بالا ( 28-35  درجه سانتی گراد) از دست می دهند. که در مناطق گرمسیري چنین شرایطی حاکم است.دماي بین 20-25 درجه سانتی گراد مناسب ترین دما براي جوانه زنی اوردوسپورها است.دماي حدود 20-28، و وجود آب سطح برگ و رطوبت زیاد مناسب براي ایجاد آلودگی و توسعه بیماري مناسب است.  گیاه بادام زمینی در تمامی سنین به بیماري حساس است، انتشارسریع بیماري درمزرعه بوسیله باد، قطرات باران و حشرات صورت می گیرد.

چرخه بیماری زنگ بادام زمینی

سیکل زندگی عامل بیماری زنگ بادام زمینی

علائم خسارت:
علائم خسارت بیماری زنگ بادام زمینی بیشتر به صورت جوش هاي نارنجی رنـگ ( uredinia ) درابتـدا درسـطح زیرین برگ ظاهر می شود. این جوش ها سپس به صورت توده اوردوسپورها به رنگ متمایل به قرمـز-  قهـوه اي دیده می شوند. جوش ها ممکن است درواریته هاي حساس بعدا درسطح روئی برگ مقابل همـان سـطح زیـرین آلـوده، ظـاهر شوند، در واریته هاي بسیارحساس ممکن است جوش هاي ثانویه دراطراف جوش هاي ابتدائی ظاهر گردد.  قطرجوش ها 0/5-1.4 mm می باشد.جوش ها ممکن است درتمام قسمت هاي گیـاه هـوایی بـه غیـر از گـل تشکیل شود. درحالت خسارت شدید گیاه به صورت کاملا سوخته دیده می شوند. علائم بیماري روي برگ ها :به صورت رشد توده قارچ و رنگ غیر طبیعی برگ ها همراه است.

علایم زنگ بادام زمینی

آثار خسارت بیماری زنگ بادام زمینی

علایم خسارت بیماری Puccinia arachidis Speg

نشانه های بیماری زنگ بادام زمینی

راه هاي انتقال و انتشار ( Puccinia arachidis Speg ) :

مهم ترین راه انتقال بین بوته و مزارع مجاور قارچ عامل بیماری زنگ بادام زمینی، ازطریق باد و پاشش قطرات آب و باران می باشد. درمسافت هاي طولانی هم ممکن است بوسیله باد جابجا شوند. قسمت هائی ازگیاه که درانتقال بیماري نقش دارد، برگ، ساقه و بذور حقیقی گیاه می باشد، پیاز ، گیاهچه ، ریشه، میوه ، درانتقال بیماري نقشی ندارند.

راه های انتقال بیماری زنگ بادام زمینی

اقدامات قرنطینه اي:

با توجه پتانسیل خسارت زائی قارچ عامل بیماری زنگ بادام زمینی ( Puccinia arachidis Speg ) ،در لیسـت آفـات قرنطینـه اي ایـران وبسـیاري ازکشورهاي دیگرقرار گرفته است. از آنجائی که اسپورقارچ عامل بیماري قادر است همراه میزبان تا مسافت هاي طولانی از طریق تجارت بـین المللـی جابجا شود، واردات این محصول گیاه از کشورهایی کـه داراي آلـودگی هسـتند همـراه با لحـاظ نمـودن مقـررات قرنطینه اي خاصی صورت گیرد.درصورت نیاز واردات ازمناطق عاري ازایـن بیمـاري انجـام شـود وتـدابیر لازم جهت ممانعت از ورود بیماري همراه محموله هاي میزبان در نظر گرفته شود.

بررسی محموله های وارداتی جهت ردیابی بیماری زنگ بادام زمینی

روش هاي ردیابی و بازرسی:

از آنجا که قارچ عامل بیماری زنگ بادام زمینی ( Puccinia arachidis Speg ) داراي علائم مشخص و متمایزي می باشند، و شناسائی آنها براحتی ازطریق بررسی سطح روئی و زیرین برگ ها انجـام مـی گیـرد ،لازم اسـت برنامـه ردیـابی  بیماري بر روي میزبان بیماري درمناطق تولید انجام گیرد. اوردوسپورهاي قارچ هم از طریق شستن بذر قابل جداسازي می باشند، براي ایـن کـار حـدود50  عـدد بـذر را  بصورت تصادفی در 10ml آب مقطر و به همراه چند قطره (10-15) از الکل اتیلیک 95% (ethyl alcohol ) یا یک شوینده دیگر شستشو داده وسپس آن را در لوله هاي سانتریفیوژ 3000 rpm براي مدت 10 دقیقه قراردهیـد . پس ازجداسازي ، آن را درپتري حاوي 2  ml آب مقطر بگذارید، سپس چند قطـره از آنـ را در زیـر میکروسـکوپ مطالعه نمائید. هرساله بطور مرتب با انجام بازرسی هاي قرنطینه اي، مناطق تولید میزبان در طـی فصـل رویـش و ظهـور علائـم پایش و بررسی گردند. همچنین لازم است به منظور اطمینان از وجود یا عدم وجود عامل بیمـاري، نمونـه هـاي مشکوك به آلودگی را درآزمایشگاه بطور دقیق با انجام تست هاي پاتولوژي و مولکولی بررسی نمود.

بررسی مناطق کشت و استفاده از روش مولکولی جهت ردیابی بیماری زنگ بادام زمینی

بررسی مناطق کشت و استفاده از روش های مولکولی جهت ردیابی بیماری زنگ بادام زمینی

تهیه و تنظیم : احمد چراغیان

نرگس منصوری
نرگس منصوری
کارشناس ارشد فیزیولوژی اصلاح سبزی از دانشگاه فردوسی مشهد و قرار گرفته در لیست بنیاد ملی نخبگان
error: عدم امکان کپی مطالب