شپشک سیاه زیتون

Saissetia oleae (Olivier)
(Hem.:Coccidae)
 راهنمای سموم
این شپشک تا چند سال پیش زیان‌آورترین آفت درختان زیتون بـوده، ولـی اکنـون چند سالی است که از اهمیت آن کاسته شده ‎است. با این وجود در منطقه‏ سـیاه‎ پـوش طارم سفلی در استان قزوین ، هنوز حشره از تـراکم جمعیتـی بـالایی برخـوردار اسـت. همچنین به صورت پراکنده روی برخی از درختان و بوته‏های زینتی در بعضی از منـاطق ساحلی مانند رامسر پراکنده است. روی درختان مرکبات و خرزهره، سبزیجات، درختان میوه‎ سردسیری نیز جمع‎آوری شده است. در اکثر مناطق زیتون‎خیز جهـان انتـشار دارد. آفت عمدتا روی برگ‎های گیاه میزبان مستقر شده وخسارت وارد می‎کند .
 شپشک سیاه زیتون
 

مشخصات

بدن ماده‎ کامل کروی شکل نزدیک به تخم مرغی، به طول 3 تا 5/5 و پهنای 2 تـا 4.5 میلی‌متر، به رنگ قهوه‎ای تیره متمایل به سیاه است. پوسته‎ی پشتی حـشره سـخت و دارای نقش برجسته و آشـکار مـی‎باشـد. بـدن مـاده‏ هـای جـوان دارای برآمدگی کمتر و به رنگ خاکی یا قهوه ای روشن که با آغاز تخم‏ریزی کم‎کـم برآمـدگی پشتی بیشتر و رنگشان تیره‏تر می‎گردد. شاخک‎ها هشت بندی است که بند سوم بلندتر از بندهای دیگر می‏باشد. خارهای پشتی ستبر و مخروطی شکل اسـت. موهـای کنـاری بدن کم و بیش ضخیم و بلند با نوک دندانه‏دار می‎باشند. درازای صفحه‏ی آنـال نزدیـک به دو برابر پهنای آن است. تخم‏ها بیضی به درازای 0.3 میلیمتر، به رنگ سفید مرواریدی که به تـدریج نـارنجی و در نزدیکی تفریخ سرخ کم رنگ می‏شود. پوره‎های سن یک بیضی مـسطح، بـه رنـگ قهوه‏ای روشن، به درازای 0.34 میلی‏متر و شاخک‎ها شش‎بندی است. سن دوم پـورگی به رنگ تیره‎تر و به اندازه دو برابر بزرگ ‎تر می‏باشد، حشره در این سـن دارای نـشانه‎ای از نقش در پشت می‎باشد. افراد نر تاکنون در ایران دیده نشده است.
 شپشک سیاه زیتون

زیست شناسی

این شپشک زمستان را در زیتون‎کاری‎های اطراف دریاچه سد سفید رود به حالـت پوره‎های سن یک و دو، بیشتر در پشت برگ‏ها و در کنار رگبرگ‎ها می‎گذرانـد. از ایـن رو مرگ و میر آفت به ویژه پوره‏های سن یک در این دوره از سال بسیار زیاد اسـت. در سال‏هایی که سرمای زمستان سخت ‎تر می‎شود، مرگ و میر چنان است که در سـال بعـد به سختی به این آفت برخورد می‎گردد. پوره‎ها با رسیدن بهار فعال‎ تر شده و برای تغذیـه از روی برگ‎ها به روی شاخه‎ها مهاجرت می‎کنند. در ماه‎های خرداد و تیر پوره‎ها کامـل و تخم‎ریزی آغاز می‏شود. تخم‏ها زیر شکم رها شده و پوسته‎ی شـکمی و پاهـا از روی میزبان بلند شده و به پشت می‎چسبد. در پایان تخم‎ریزی به صورت کاسـه وارونـه ‏ای در می‏آید. میانگین تخم‏های هرماده در اطرف رودبار 400 تا 750 عدد شمارش شده اسـت. برخی نوشته‏ها شمار تخم های یک ماده را تا 200 عدد گزارش می‎کنند. باز شدن تخم‏هـا و بیرون آمدن نوزادان با نیمه‎ مرداد ماه همزمان و تا پایـان مهرمـاه ادامـه دارد. سـپس نوزادن به حرکت در آمده و برای مکیـدن شـیره‎ی گیـاهی بـه پـشت بـرگ‎هـا و کنـار رگبرگ‏ها می‎روند. وزش بـاد در ایـن هنگـام موجـب پراکنـدگی آن‎هـا روی درختـان مختلف می‏گردد. این آفت در حومه‎ی رودبار یک نسل در سال دارد.

برگهای آلوده زیتون به شپشک سیاه
 شپشک سیاه زیتون
کنترل
 همان‌ گونه که گفته شد درحـال حاضـر ایـن شپـشک اهمیـت چنـدانی نـدارد. در صورت بالا بودن تراکم و بروز زیان، بهتر است بـه جـای اسـتفاده از حـشره‎ کـش‎هـا از دشمنان طبیعی استفاده‏ درست به عمل آید. در صورت نیاز به سمپاشی لازم است ایـن کار هنگامی که آفت در مرحله‎ سن یک قرار دارد با استفاده از یکی از سموم فسفره و یا سوین همراه با روغن انجام گیرد. در بسیاری از کشورها تا حـد امکـان علیـه شپـشک‎هـا مبـارزه‎ شـیمیایی انجـام نمی‏دهند. دشمنان طبیعی شپشک‎ها در ایران که تقریبا ازتمام شپشک‎ها از جمله شپشک سیاه زیتون فعالیت دارند به شرح زیر می‏باشند:

ـ از کفـــشدوزک‏هـــا:
 Adalia  sp.
Exochomus  flavipes  Thumb.

E. q.floralis Motch.
 E.quadribipustulatus L.

–    از بالتوری‏ها:

 Chrysoperla carnea, و چند گونه از Chrysopa

–    از قارچ‎های انگل:.
Cephalosporium lecanii Zimm

 

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: عدم امکان کپی مطالب