کرم سرخ ثانوی پنبه
2016-09-05
سیستم NFT
2016-09-06

Ceratitis capitata Wied

راهنمای سموم

مقدمه

مگس میوه مدیترانه ای یکی از مهمترین آفات محصولات باغی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری جهان می باشد. این حشره بومی کشورهای مناطق گرمسیری افریقاست که به دلیل خسارتهای سنگینی که به محصولات باغی کشورهای حوزه مدیترانه وارد کرده بود به مگس میوه مدیترانه ای نام گذاری شد. آفتی چند میزبانه ( پلی فاژ) است که به بیش از 300 گونه میوه، سبزیجات و گیاهان زینتی حمله می کند. مرکبات، هلو، شلیل، زرد آلو، خرمالو، کاکائو، گواوآ، پاپایا، انجیر، سیب و گلابی از میزبانهای اصلی و فلفل دلمه ای، آووکادو، خرما، گوجه سبز، شابلون، انار، گیلاس و گوجه فرنگی از میزبانهای ثانویه این آفت به شمار می آیند. بررسیهای انجام شده حاکی از این است که در مناطق آلوده به این آفت، در صورت عدم مبارزه به موقع و صحیح با آن، بیش از 90 درصد میوه از حیز انتفاع خارج می شوند. با توجه به اهمیت موضوع، مطلب حاضر با هدف شناسایی آفت و خسارت آن و ارائه راهکارهای مناسب در غالب یک برنامه مدیریت کنترل تلفیقی تهیه و در دسترس علاقمندان به امور باغبانی ( باغداران، مروجین، کارشناسان حفظ نباتات و باغبانی و…) قرار می گیرد.
 مگس میوه مدیترانه
مناطق انتشار آفت در جهان و ایران
همانطوریکه در مقدمه به آن اشاره شد، مگس میوه مدیترانه ای بومی کشورهای مناطق گرمسیری افریقاست که طی سالهای متمادی در سرتاسر ناحیه مدیترانه، جنوب اروپا، کشورهای خاورمیانه، غرب استرالیا، جنوب و مرکز افریقا، کشورهای مرکزی و جنوبی قاره ی امریکا، بخش هایی از ایالت متحده و جزایر هاوایی گسترش پیدا کرد. در ایران علاوه بر استان مازندران در استانهای گیلان، گلستان و بخش هایی از استانهای خراسان شمالی، فارس و کرمانشاه حضور این آفت تایید شد.
 
شکل شناسی آفت
حشره ی کامل به طول 5 – 3 میلی متر، از مگس خانگی کمی کوچکتر، چشمها به رنگ آبی تیره، میان قفس سینه دارای لکه های سیاه براق و نقره ای نامنظم که به آن شکل موزاییکی میدهد. شکم متمایل به زرد با نوارهای عرضی روشن پوشیده از موهای زبر سیاه. بالها شفاف با سه نوار تیره که یکی در وسط، دیگری در لبه جلوئی و سومی بصورت نواری باریک از لبه عقبی شروع شده و تقریباً عمود بر نوار دوم قرار گرفته ولی با آن اتصال ندارد. حشره ماده دارای تخم ریز مشخص و حشره نر دارای یک جفت موی حسی ( قاشق مانند ) در بالای پیشانی بالاتر از کاسه چشم می باشد. تخم مگس میوه به رنگ سفید روشن به طول یک میلی متر، شبیه دانه برنج و با کمی انحنا در قسمت وسط . لاروها به رنگ سفید مایل به کرم، بدون پا، دوکی شکل با سری نوک تیزو بدنی نسبتاً پهن. اندازه لاروهای تازه تفریخ شده از تخم به طول یک میلی متر و لاروهای بالغ به 8 میلی متر می رسد. شفیره به رنگ قهوه ای روشن تا تیره، به طول 4 میلی متر و بیضی شکل است .

شکل شناسی مگس میوه مدیترانهلارو مگس میوه مدیترانه

چرخه زیستی مگس میوه مدیترانه ای
حشرات کامل مگس میوه مدیترانه ای 3 تا 5 روز بعد از ظهور از مرحله شفیرگی، با مختصر تغذیه از شهد گلها، عسلک ترشح شده توسط حشرات مکنده، فضله پرندگان، میوه های رسیده یا در حال فساد و باکتریها و قارچ های موجود روی برگها، پس از کسب مواد قندی و پروتئینی لازم، به بلوغ جنسی رسیده و شروع به جفت گیری و تخم ریزی می کنند. حشره ماده تخم های خود را بوسیله تخمریز در دسته های 2 الی 30 عددی ترجیحاً، در داخل میوه های پوست نازک رسیده و یا در زیر پوست میوه های در حال رنگ گرفتن قرار می دهد. یک حشره ماده به طور متوسط 20 عدد تخم در روز و در طول دوره زندگی تا هزار عدد تخم می گذارد. تخم ها بسته به دمای محیط بعد از 2 الی 4 روز تفریخ می شوند. لاروها ابتدا از پوست و سپس از گوشت میوه تغذیه می کنند. در اثر این تغذیه، میوه زودتر از زمان مقرر تغییر رنگ داده ( زودرسی غیر طبیعی )، پوسیدگی و فساد در محل فعالیت لارو روی میوه کامالً اشکار بوده که نهایتاً منجر به ریزش میوه در پای درختان می گردد. طول دوره لاروی بسته به نوع میزبان و دمای محیط از 7 الی 50 روز متغیر است. لاروها بعد از تغذیه کافی و سپری کردن این مرحله، میوه را ترک کرده و در داخل خاک تبدیل به شفیره می شوند. عمق شفیرگی در خاکهای مختلف بسته به بافت و درصد رطوبت متفاوت است. معمولا عمق شفیرگی در خاکهای سبک، شنی و مرطوب از 3 تا 5 سانتی متر و طول دوره شفیرگی از 10 الی 40 روز در نوسان است. بعد از پایان مرحله شفیرگی، حشرات کامل از خاک خارج شده و بعد از یک تغذیه مناسب شروع به جفت گیری و تخم ریزی می کنند. براساس مطالعات انجام شده، در شرایط اقلیمی مناسب و دسترسی به میزبانهای مستعد، این آفت تا 12 نسل در سال دارد. بررسیهای انجام شده در سال زراعی 89 در استان مازندران نشان داد که این آفت قادر است تا 5 نسل در سال تولید کند.طول دوره هر نسل بسته به شرایط محیطی از 25 لغایت 50 روز در نوسان است. زمستانگذرانی این حشره در مناطق معتدل به صورت شفیره و درصد پایینی به صورت حشره کامل است. اما در مناطق گرمسیری در تمام طول سال آفت فعال و همه ی مراحل زیستی آن قابل مشاهده می باشند.

چرخه زیستی مگس میوه مدیترانه ای
رفتار حشرات کامل مگس میوه مدیترانه ای
رفتار حشرات کامل مگس میوه مدیترانه ای دقیقاً تحت تاثیر دمای محیط است. در هوای خنک صبح، حشرات کامل با استقرار در روی سطح برگها ( در جهت جنوبی درختان )، گرمای لازم برای فعالیت اولیه روزانه را کسب می کنند. اما در دماهای بالا، حشرات ترجیح می دهند در لابه لای شاخ و برگ درختان مستقر شده و کمتر در معرض نور مستقیم قرار گیرند. فعالیت حشرات کامل مگس میوه بعد از طلوع آفتاب شروع و تا بعد از ظهر ادامه خواهد داشت .جفت گیری معمولا در بعد از ظهر زمانی که شدت نور کاهش یافته، اما تخمریزی در ساعات اولیه روز صورت می گیرد. حشرات کامل آفت در طول شب در لابلای برگهای درختان به استراحت می پردازند. زمان ظهور حشرات از مرحله شفیرگی معمولا در سپیده دم صبح است. حشرات کامل مگس میوه مدیترانه ای در باغات میوه تا ارتفاع 300 الی 1200 متر از سطح دریا فعالیت دارند. مگس میوه مدیترانه ای حشره ایست کم تحرک که در حالت معمولی تا یک کیلومتر می تواند جابه جا شود. اما چنانچه در معرض باد های شدید قرار گیرد تا بیش از 20 کیلومتر نیز توان جابجایی دارد.

منحنی تغییرات مگس میوه مدیترانه
بررسی تغییرات جمعیت مگس میوه در باغ مرکبات
مطالعه تغییرات جمعیت حشرات کامل مگس میوه مدیترانه ای شکار شده توسط تله مکفیل با ماده جلب کننده سراترپ در باغ مرکبات شهرستان ساری نشان داد که اولین نمونه های حشره کامل مگس میوه مدیترانه ای از اواسط خرداد توسط تله های حاوی ماده سراترپ شکار شدند. تعداد پنج پیک شکار در طول سال زراعی 89 شناسایی شد. مهمترین و بیشترین شکار حشرات کامل مگس میوه در تله در روز در اواخر آذر اتفاق افتاد که به عنوان پیک اصلی در سال زراعی 1389 تعیین گردید. یکی از دلایل عمده تعدد پیک شکار مگس میوه در این سال، مساعد بودن شرایط جوی منطقه از نقطه نظر دمایی و میزان بارندگی بود. این نتایج نشان داد که در صورت دسترسی آفت به میزبان مناسب این شرایط جوی است که می تواند به عنوان یک عامل محدود کننده و یا تشدید کننده رشد آفت در منطقه باشد. بررسی های انجام شده در طول چهار سال نشان می دهد که بیشترین تعداد نسل ( 5 نسل ) و بحرانی ترین وضعیت آفت از نقطه نظر خسارت وارده به محصولات باغی در سال 89 اتفاق افتاد .

براي مشاهده اين قسمت، شما بايد وارد سايت شويد
احمد گنج بخش ( مدیره کل سایت )
احمد گنج بخش ( مدیره کل سایت )
کارشناس و فعال بخش کشاورزی ، متولده 1360 هستم... عاشق ورزش و موسیقی و یه گیگ فعال در زمینه های کامپیوتر و وسایل ارتباطی همراه
error: عدم امکان کپی مطالب