تغییرات فصلی جمعیت شته سبز هلو روی ارقام سیب زمینی
2016-08-24
آتشک
2016-08-26
ساقه خوار اروپایی درت

Ostrinia nubilalis Hbn.
 

مقدمه:

ذرت بدلیل داشتن خصوصیات مطلوب از جمله قدرت سازگاري بـالا از جایگـاه ویـژه اي در بـین محـصولات زراعی برخوردار می باشد بطوریکه سطح زیر کشت آن در سال 2000 بیش از 120 میلیون هکتـار از اراضـی زراعی دنیا بوده و از نظر سطح زیر کشت ، بعد از گندم و برنج ، مقام سوم را به خود اختصاص داده اسـت و از نظر عملکرد و میزان تولید آن در سال 2002 میلادي در دنیا در رتبه اول قـرار داشـته اسـت .(2) آمـار وزارت جهاد کشاورزي نشان می دهد سـطح زیـر کـشت گنـدم در کـشور ایـران 190 هـزار هکتـار در سـال 1384می باشد .(3) یکی از موانع موجود در افزایش تولید این محصول وجود آفات و بیماریهاي گیاهی اسـت .

راهنمای سموم دفع آفات نباتی

کـرم ساقه خوار اروپائی ذرت Ostrinia nubilalis Hbn. یکی از مهمتـرین آفـات ذرت در کـشور ایـران و سایر مناطق مهم ذرت کاري دنیا بوده و بیشترین خسارت را به این محصول وارد می کند . (7 ) این حـشره از راســـته بالپولکـــداران (Lepidoptera) و خـــانواده Pyralidae بـــوده و زیـــر گونـــه آن در ایـــران Ostrinia nubilalis persica مـی باشـد .(7) فـرح بخـش (1340) سـاقه خـوار اروپـائی ذرت را از مازندران گزارش کرده است . این آفت با حمله به انواع محصولات زراعی باعث کاهش محـصول مـی گـردد. شناسی (1352) خسارت این آفت را در مزارع ذرت شرکت سهامی سفیدرود تا %34 اعـلام نمـوده اسـت . در سال 1382، کرم ساقه خوار ذرت در منطقه مغان حالت طغیانی داشت. مهمتـرین علـل طغیـان ایـن آفـت در مزارع ذرت عبارت بودند از: – 1 بومی بودن ساقه خوار اروپائی ذرت در منطقه و سازگاري مناسـب بـا شـرایط آب و هوائی منطقه – 2 وجود میزبانهاي متعدد اعم از گیاهان زراعی و علفهاي هرز در منطقـه – 3 تـاخیر در تاریخ کشت ذرت در برخی از مزارع منطقه و مصادف شدن مراحل حساس این گیـاه بـا تـراکم هـاي بـالاي جمعیت آفت. بررسی هاي انجام شده در آن سال نشان داد که تا %96 آلودگی به ساقه خوار اروپائی ذرت در برخی مـزارع ذرت وجود داشته و تا %50 خسارت در تعدادي از مزارع ذرت گزارش شده است 3) و .(  بررسی هاي راثی پور (1361) مشخص نمود که بعضی از اندامهاي گیاه ذرت بدلیل داشتن میزان قند بیـشتر، لاروهاي ساقه خوار اروپایی ذرت را بهتر جلب می کنند .(7) بررسی هاي انجام شده نـشان داده اسـت توزیـع فضائی (Spatial distribution) لاروهاي ساقه خوار اروپائی ذرت در ارقام حساس و مقاوم ذرت بـا هـم متفاوت است بطوریکه در ارقام مقاوم تعداد لارو کمتر بوده و اکثر لاروها در ناحیه بلال هـا ( ( ears مـستقر بوده اما در ارقام حساس تراکم و فعالیت لاروها بیشتر متوجه قسمتهاي پائین تر گیاه بوده است بطوریکه کمتر از %10 لاروها در ارقام حساس در ناحیه بلال یا قـسمتهاي بـالاتر آن دیـده شـده انـد .(10) توزیـع فـضائی بالغ هاي زمستانگذران و حشرات نسل اول ساقه خوار اروپائی ذرت مطالعه و مشخص شده که بالغ هاي نسل اول عمدتاً در حاشیه مزارع داراي تجمع بیشتري بودند .(10)
کرم ساقه خوار ذرت

مناطق انتشار:
کرم ساقه خوار ذرت از جمله آفات کلیدي ذرت است که در شمال و شمال غرب کشور خسارت زیادي می زنـد. در ایران در استانهاي مازندران ، گیلان و آذربایجان شرقی شیوع دارد .(1) ایـن آفـت در منطقـه مغـان در روي ذرت و سورگوم آفت اصلی و کلیدي می باشد(3 و .(4
 

دامنه میزبانی:

این آفت حشره اي است پلی فاژ (چندخوار) که طیف وسیع میزبانی دارد و در دنیا بـه حـدود 200 گونـه گیـاه خسارت وارد می کند .(1) مهمترین گیاهان زراعی که توسط کرم ساقه خوار اروپائی ذرت مورد حمله قرار مـی گیرند عبارتند از : گندم ، ذرت ، چغندرقند ، پنبه ، بادنجان ، سـویا ، سـورگوم ، آفتـابگردان و کنجـد  . خسارت این آفت از روي کنف ، نیشکر و برنج نیز گزارش شده است (1)

مهمتـرین علفهـاي هـرز میزبـان ایـن آفـت عبارتنـد از :
تـوق Xanthium strumarium L.) و , (Xanthium spinosum
گاوپنبه , (Abutilon sp.)
تـاجریزي (Solanum nigrum) ,
تــاج خــروس , (Amarantus retroflexus L.)
 یــولاف , (Avena fatua)
قیــاق , (Sorgum halepense)
دم روبــاهی , (Alopecurus pratensis )
اســفناج وحــشی , (Atriplex patulum)
جومیش , (Brumus sp.)
سوروف (Echinochloa crusgalli)
جو وحشی (Hordeum murinum) و  Poa sp. و .

مشخصات ظاهري آفت :

عرض حشره با بال هاي باز 27-31 میلی متر و طول آن 15 میلی متر می باشد. پروانه هـاي نـر کـوچکتر از پروانه هاي ماده بوده و نقش روي بال آن ها نیز با پروانه هاي ماده متفاوت است. رنگ پروانه مخلوط زرد یـا زرد مایل به قهوه اي است. روي بالها در فاصله یک سومی حاشیه خارجی دو نوار شکسته بموازات حاشیه قرار دارد. تخم حشره گرد و پهن بوده و در حدود 0.5 میلیمتر قطر دارد . تخم هاي این آفت بطور دسته جمعی بطور میانگین در دسته هاي 15-20 عـددي در سـطح زیـرین بـرگ و گاهی در روي ساقه گذاشته می شود. لارو این آفت کرمی رنگ بوده و در طول بدن داراي نوارهاي ارغوانی رنگ می باشد. در روي هر حلقـه بـدن لارو 4 نقطه تیره وجود دارد که روي هر نقطه نیز یک مو مشاهده می شود. شفیره قهوه اي رنگ بطول 12-15 میلیمتر و داخل یک پیله ظریف و سست تشکیل می شود .(1)
 کرم ساقه خوار اروپایی ذرتلارو شفیره کرم ساقه خوار اروپاییکرم ساقه خوار اروپایی ذرت

نحوه خسارت:

این آفت در ایران در درجه اول به ذرت و در درجه دوم به سایر محصولات زراعـی حملـه مـی کنـد(.(1 ایـن حشره در مناطق پراکنش خود در ایران ، قبل از حمله به ذرت ابتدا در اوایل بهار به مزارع گندم حمله می کند ، با خسارت به این محصول نسل اول خود را سپري می کند  .
نحوه خسارت در مزارع گندم : پروانه هاي ساقه خوار اروپائی ذرت در روز فعالیت نداشته و در زیر بقایای گیاهی ، علفهاي هرز و گیاهان زراعی مخفی می شوند و در هنگام شب از پناهگاه هاي خود خارج شده و بـه فعالیت و جفت گیري می پردازند . پروانه هاي ماده دستجات تخم خود را در زیر برگهاي گندم مـی گذارنـد .لاروها پس از خروج از تخم و تغذیه مختصر از برگهاي گندم از محل نزدیک به گـره هـاي سـاقه وارد سـاقه شده و شروع به تغذیه می نمایند .

 خسارت کرم ساقه خوار اروپاییخسارت کرم ساقه خوار اروپایی

در اثر تغذیه حشره ، گیاه گندم ضعیف شده و پس از مدتی خوشه ها سـفید رنگ می گردند . دانه هاي گندم اصلاً تشکیل نشده و یا کوچک و چروکیده می شوند . علائـم خـسارت ایـن آفت تا قبل از سفید شدن خوشه ها در مزرعه مشهود نیست . سفید شدن خوشه در اثر تغذیه این آفت شبیه به علائم فوزاریوم خوشه می باشد با این تفاوت که در بیماري فوزاریوم خوشه , گـرد نـارنجی رنـگ کـه همـان اسپورهاي قارچ فوزاریوم است در روي خوشه ها مشخص می باشد  .

You must be logged in to view the hidden contents.
احمد گنج بخش ( مدیره کل سایت )
احمد گنج بخش ( مدیره کل سایت )
کارشناس و فعال بخش کشاورزی ، متولده 1360 هستم... عاشق ورزش و موسیقی و یه گیگ فعال در زمینه های کامپیوتر و وسایل ارتباطی همراه

پاسخ دهید

error: عدم امکان کپی مطالب