دستورالعمل افزایش محصولات
دستورالعمل و برنامه های ابلاغی طرحهای افزایش تولید محصولات زراعی بهاره
2016-08-15
مگس گیلاس
مگس گیلاس
2016-08-19

Lymantria Dispar L
Syns : porthetria dispar L.
Ocneria dispar L
(LYMANTRIIDAE, LEP)
 
تاریخچه، درختان مورد حمله و طرز خسارت :
پروانه ابریشم باف ناجور، که به انگلیسی آن‌را Gypsy moth می‎نامند، احتمالاً از دیر زمان در ایران نیز وجود داشته و در واقع یکی از آفات مهم درختان جنگلی بشمار می‌رود. مریم تقوی دانشجوی رشته گیاه پزشکی دانشکده کشاورزی دانشگاه تهران مطالعاتی درباره این آفت نمود و نتیجه آن‌ها را در سال 1359 بصورت پایان نامه تحصیلی ارائه نموده است. پروانه ابریشم باف ناجور، آفتی است پلی فاژو در دنیا بیش از 500 گیاه میزبان دارد. درختان مورد حمله این آفت در ایران عبارتند از: سیب، گلابی، گوجه، مو و همچنین ممرز، بلوط، لیلکی، نمدار، توسط، بید، چنار، نارون، تبریزی و غیره. لاروهای این آفت شدیداً از برگ‌های درختان میزبان تغذیه نوده و آن‌ها را عاری از برگ می نمایند. میزان خسارت این آفت مخصوصاً در نواحی شمال شدید می‌باشد (فرحبخش، 1340).
مناطق انتشار :
پروانه ابریشم بافت ناجور در تمام نواحی بحر خزر، گچسر و همچنین در مناطق ییلاقی اطراف تهران مانند فشم و میگون انتشار دارد.
شکل شناسی :
در این حشره اختلاف زیادی بین پروانه ماده و نر دیده می‌شود و بهمین سبب به آن ابریشم باف ناجور گفته می‌شود و ذیلاً به تفکیک به شرح مشخصات آن‌ها پرداخته می‌شود:
ماده:
عرض پروانه با بال‌های باز به 50-65 میلیمتر و عبائی (1348) تا 75 میلیمتر می‌نویسد. بال‌ها به رنگ سفید مایل به زرد و مجهز به خطوط موجی نامشخص می‌باشند. بال‌های جلوئی مجهز به پولک و مو می‌باشند و بال‌های عقبی نیز دارای پولک و موهای نسبتاً بلندی می‌باشند.  در حاشیه بال‌های جلوئی و عقبی نقاط قهوه‌ای رنگ دیده می‌شوند. سینه کوتاه و پوشیده از موهای فراوان می‌باشد. شکم بزرگ و قهوه‌ای یا قهوه‌ای روشن و مجهز به موهای شیری رنگ می‌باشد. شکم به شکل استوانه و در انتها حجیم است. شاخک‌ها شانه ای ریز که در ظاهر نخوش است و کوتاه تر از بدن می‌باشد. پاها نیز پوشیده از مو و مشخصات مرفولوژیک آن همانند پروانه نر است.
 حشره ماده پروانه ابریشم باف ناجور
نر:
عرض پروانه با بال‌های باز 36-50 میلیمتر است. رنگ بال‌های جلوئی قهوه‌ای تیره مایل به خاکستری مجهز به چهار خط موجی (زیگزاگی) در سطح بال می‌باشد. بال‌های عقبی به رنگ قهوه‌ای روشن و دارای نقاط سیاه و خطوط زیکزاکی نامشخص می‌باشند. بال‌های جلوئی در لبه کناری مجهز به یک دسته موی کوتاه می‌باشند و بال‌های عقبی در سه لبه خارجی و عقبی و داخلی مجهز به موهای کوتاه می‌باشند. بال‌های جلوئی مجهز به پولک و مو می‌باشند و بال‌های عقبی از موهای بلند و زبر پوشیده شده است. بال‌ها در پشت به رنگ شیری مایل به زرد تا قهوه ای روشن و آثاری از نقوش سطح بال‌ها در آن‌ها مشاهده می‌شود.
 حشره نر پروانه ابریشم باف ناجور
شاخک‌ها شانه‌ای دو طرفی و خوابیده روی هم و طولشان از بدن کوتاهتر می‌باشد. تخم‌های حشره مدور و قطبین تخم در طرفین فشرده شده است و برنگ زرد تیره می‌باشند. تخم‌ها معمولاً در دسته‌های 100-500 عددی گذارده می‌شوند. توده تخم بشکل یک بیضی است که بطرف بالا کشیده و باریک‌تر و قسمت انتهائی آن مسطح‌تر و ضخیم‌تر می‌باشد. لایه های تخم توسط موهای زرد متمایل به قهوه‌ای انتهای شکم ماده پوشیده می‌شود. توده تخم در ارتفاع زیاد از تنه درخت گذارده نمی‌شود. تخم ها معمولاً روی کنده درختان و دیوارها و نرده ها و زیر سنگ‌ها و روی ساختمان‌ها و غیره گذارده می‌شود.
لاروها برنگ قهوه‌ای یا خاکستری، که مجهز به سه نوار روشن در پشت خود می‌باشند و هر قسمت بجز بند اول دارای یک جفت برآمدگی می‌باشد. اولین پنج جفت برآمدگی برنگ آبی و شش جفت بعدی برنگ قرمز آجری می‌باشد. در وسط حلقه نهم و دهم یک برآمدگی قرمز رنگ وجود دارد.
 لارو پروانه ابریشم باف ناجور
از هر برآمدگی (زگیل) دسته موئی خارج شده که این موها در طرفین بدن طویل‌تر و در وسط کوتاه‌تر می باشد. این موها اصطلاحاً Veruca نامیده می‌شوند. موها وقتی لمس می‌شوند تقریباً کمی نیش می‌زنند ولی باعث هیچ نوع التهاب و تورمی نمی‌شوند (البته اگر پوست خیلی حساس نباشد) سر بزرگ لارو در زمینه زرد رنگ و دارای دو لکه سیاه تیره کشیده و تعداد بیشماری نقطه های سیاه تیره می‌باشد. اندازه لاروهای کامل متغیر و 40-75 میلیمتر می‌باشد. لاروهای کوچک‌تر نرها و بزرگ‌ترها ماده¬ها را بوجود می‌آورند. شفیره به رنگ قهوه‌ای پر رنگ می‌باشد و پوشیده از موهای سیخ با رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز است و طول آن 20-30 میلیمتر می‌باشد. شفیره‌های کوچک نرها و شفیره‌های بزرگ ماده ها را بوجود می‌آورند. در اواسط تیرماه لاروها بطرف جای امن می خزند و تبدیل به شفیره می شوند. شفیره بیک تکه پوست درخت یا چوب متصل است و بوسیله قلاب کوچک شاخ‌کشان خود را آویزان می‌کند (تقوی، 1359).
زیست شناسی :
پروانه ابریشم بافت ناجور در سال یک نسل دارد و زمستان را بصورت تخم بسر می‌برد. در اواسط فروردین ماه تخم ها تفریخ شده و لاروهای جوان آفت خارج می‌شوند. این لاروها بواسطه داشتن موهای زبر سریعاً از تخم خارج می‌گردند. این لاروها برای مدت قابل توجهی از قبول غذا اجتناب می‌ورزند و تا مدت سه هفته بطور دسته جمعی و متحداً در مجاورت پوسته‌های تخم خود زندگی می‌نمایند و کم کم متوجه سرشاخه‌ها و حوالی جوانه‌ها و غنچه‎ها می‎شوند و شروع به تغذیه و خوردن جوانه‌ها و برگ‌ها می‌نمایند.  در این مدت قدرت تنیدن خود را تا حدی نشان می‌دهند. تا دومین پوست اندازی بطور گروهی به تغذیه ادامه می‌دهند و پس از دومین پوست اندازی هر یک از لاروها راه فردی در پیش می‌گیرند. اگر زمستان به اندازه کافی گرم بوده باشد لاروها پس از خروج از تخم بلافاصله شروع به تغذیه می‌نمایند، زیرا درختان نیز زودتر فعالیت خود را شروع نموده اند.
 خسارت پروانه ابریشم باف ناجور

براي مشاهده اين قسمت، شما بايد وارد سايت شويد
احمد گنج بخش ( مدیره کل سایت )
احمد گنج بخش ( مدیره کل سایت )
کارشناس و فعال بخش کشاورزی ، متولده 1360 هستم... عاشق ورزش و موسیقی و یه گیگ فعال در زمینه های کامپیوتر و وسایل ارتباطی همراه

پاسخ دهید

error: عدم امکان کپی مطالب