کرم خراط ( پروانه فری) Zeuzera pyrina

مدیریت تلفیقی کرم خراط ( پروانه فری )

( Zeuzera pyrina L. ( Lep.: Cossidae



دانلود نرم افزار سم شناسی برای کامپیوتر

پیش گفتار


کرم خراط ( Zeuzera pyrina L. ( Lep.: Cossidae   یکی از مهمترین آفات چوبخـوار در کشـور مـا اسـت. خسـارت آفت از نیمه دوم دهه 70 خورشیدي به دلیل بروز خشکسالیهاي متـوالی رو بـه گسـترش نهـاد. خسـارت آفـت بـا نفـوذ لاروهـاي سـن یـک آفـت بـه سرشاخه هاي غیر خشبی شروع شـده و بـا گـذر زمـان و افـزایش سـن، لارو ضمن تغذیه یا جابجایی به شاخه هاي اصـلی و تنـه وارد شـده و بـا تغذیـه از چوب و ناحیه لایه زاینده، خسارت جبران ناپذیري به میزبان خود وارد مـی کند. از آنجا که میزبانان آفـت درر زمـره گیاهـان دایمـی بـوده و باغـداران محترم براي رسیدن به باردهی اقتصادي، مدت طولانی را به انتظار گذرانـده اند، بنابر این خسارت آفت دوچندان می شود. آفت داراي میزبانهاي مهمی در میان درختان مثمر و غیر مثمر مـی باشـد. در میـان درختـان میـوه، گـردو مهمترین میزبان ایـن آفـت اسـت. از دیگـر میزبانـان مثمـر آن مـی تـوان بـه درختان دانه دار سیب، به وگلابی اشاره کرد. دامنه خسـارت آفـت در حـال حاضر استان هاي شرقی و مرکزي کشور را با شـدت بیشـتري در بـر گرفتـه است. اگر چه دیگر نقاط کشور نیز متاسفانه از گزند خسارت آفـت مصـون نمانده اند. جهت مدیریت آفت لازم است از روش هاي متفـاوت بـه منظـور کنترل مراحل مختلف زندگی آن استفاده شود، به طوري کـه ایـن روش هـا مکمل هم بوده و برآیند آنها میتواند به کنترل آفت بیانجامد.



پروانه فری

لارو کرم خراط


مقدمه:


تنوع اقلیمی حاکم بر کشور ما باعث شده، کشت انواع درختان میوه اعم از سردسیري، نیمه گرمسیري و گرمسیري در آن امکان پذیر باشد. به عقیده اکثر محققین وجود این تنوع به همراه نور کافی، باعث شده تا ایران از مزیت نسبی در این خصوص برخوردار باشد. در همین رابطه کشور ما در حال حاضر در بسیاري از محصولات باغی داراي رتبه جهانی است. براي مثال اولین تولید کننده پسته، اولین تولید کننده انار، دومین تولید کننده خرما، دومین تولید کننده گیلاس، چهارمین تولید کننده بادام، چهارمین تولید کننده گردو، ششمین تولید کننده سیب محسوب می شود. همچنین در خصوص محصولاتی چون مرکبات، انگور، محصولات باغی نیز جز تولید کنندگان اصلی قرار میگیرد. همانطور که ملاحظه می شود، کشور ما از تولیدکنندگان اصلی گردو و برخی درختان دانه دار از جمله سیب، در دنیا می باشد. عوامل زنده و غیر زنده قسمتهاي مختلف این درختان را تهدید کرده و خسارت میزند. در میان عوامل زنده خسارتزا، آفات از اهمیت ویژه اي برخوردارند. تغییرات جمعیت و در نتیجه میزان خسارت برخی آفات وابستگی زیادي به مدیریت باغ”کلیه مسایل داشت” دارند. از آنجمله می توان به آفات پوستخوار و چوبخوار اشاره کرد. یکی از مهمترین گونه هاي خسارت زا در این میان، کرم خراط Zeuzera pyrina است. موطن اصلی این آفت اروپا بوده و اولین بار 1328 از ایران گزارش شده است. دامنه میزبانان این آفت درختان مثمر و غیر مثمر زیادي را در بر میگیرد. از این میان مهمترین میزبانان آن در میان درختان مثمر گردو و سیب، میباشند. بر اساس آخرین آمار (مذاکره شخصی با دفتر امور میوه هاي سردسیري معاونت باغبانی)، سطح زیر کشت سیب در کشور بیش از 230000 هکتار بوده که از آن میان بیش از 190000 هکتار آن بارده می باشد. سطح زیر کشت گردو حدود 200000 هکتار است. بیش از 165000 هکتار از این سطح، بارده می باشد. همین منبع، میزان تولید سیب کشور را در سال1394 ، نزدیک به 3.5 میلیون تن، و میزان تولید گردو را بیش از 260000 تن برآورد کرده است. این آفت با تغذیه از قسمتهاي مختلف تاج درخت به آن خسارت وارد میکند. لاروهاي نورسته سرشاخه هاي غیرخشبی را مورد حمله قرار داده و با گذشت زمان، لارو جابجا شده و شاخه هاي قطورتر و تنه را تحت تاثیر قرار می دهد . در حالت طغیانی در درختانی مانند گردو، میوه را نیز مورد تغذیه قرار میدهد. بررسیهاي اقتصادي میدانی انجام شده در مناطق مختلف کشور نشان میدهد، کلیه روشهاي مورد استفاده جهت کنترل آفت، مقرون به صرفه بوده و انجام آنها از نظر علمی مورد تایید است.



علایم خسارت کرم خراط

آثار خسارت کرم خراط بر روی تنه درخت

لارو و شفیره کرم خراط

خسارت کرم خراط روی درخت گردو وسیب

 

مشخصات:


شب پره ماده کرم خراط 35 میلیمتر و نرها 25 میلیمتر طول دارند. عرض بال هاي باز در شب پره ماده و نر به ترتیب 60 الی 70 و 40 الـی 50 میلیمتـر است. شاخک ماده ها نخی و شاخک نرها در نیمه اول پروش و در نیمه دوم نخی است . بال هاي جلوئی سفید و داراي لکـه هـاي متعـدد تیـره فلـزي (متالیـک) اسـت. بـالهـاي عقبـی سـفید و داراي لکـه هـاي تیـره کمرنگ می باشد. قفسه سینه سفید بوده و داراي 6 لکه تیره در سـطح پشـتی است. تخمها بیضوي بوده و در ابتدا سفید و با رشد جنین درون آنها به تدریج تغییر رنگ داده و به رنگ خاکستري تا سیاه در می آیند.. لاروها زرد بوده و بر روي هر بند تعدادي نقاط سیاه دیده میشود . طـول لارو سن آخر تا 6 سانتیمتر نیز می رسد. شفیره ها قهـوه اي روشـن و بـه طـول 28 الی 35 میلیمتر می رسند . حشره ماده پس از ظهور هیچگونه تغذیه اي ندارد. هر حشره ماده حدود 400 الی 800 تخم میگذارد. تخم هـا به صورت پراکنده، در دسته هـاي کوچـک یـا بـزرگ و بـه وسـیله تخمریـز مشخص آفت بر روي میزبان گذاشته می شوند .



حشره نر و لارو کرم خراط

شفیره و تخم کرم خراط

 

دامنه میزبانی و پراکنش :


این حشره به گونه هاي زیادي از درختان مثمر (سیب، گردو گلابی و به) و غیر مثمر (افرا، بیدمشک، بید، نارون و بلوط) حمله میکند. از میان دیگر درختان میوه، خسارت آفت روي گیلاس و فندق نیز به صورت موردي گزارش شده است. در دنیا حدود 150 گونه میزبان براي این آفت ذکر شده است . از نظر پراکندگی، آفت تا کنون از استانهاي مختلف کشور گزارش شده است. از آن میان خسارت آفت در استانهاي کرمان، یزد، خراسان جنوبی، خراسان رضوي، سمنان، تهران، البرز، قزوین، آذربایجان شرقی، مرکزي، قم، چهار محال و بختیاري و اصفهان شدید و در استانهاي فارس، آذربایجان غربی، لرستان، کردستان، کرمانشاه، همدان، گیلان”منطقه دیلمان”، خراسان شمالی، اردبیل، ایلام، مازندران”مناطق کوهستانی”، و گلستان، خسارت آفت از شدت کمتري برخوردار است. آنچه مسلم است تغییرات اقلیمی بوجود آمده، میتواند تغییراتی را در شدت خسارت آفت در مناطق مختلف کشور ایجاد کند.


 

علایم خسارت:


خسارت کرم خراط عموما متوجه قسمت هاي مختلف تاج درخت شامل سر شاخه ها، شاخه هاي اصلی و تنه آن می باشد. لاروهاي آفت اغلب از حد فاصل برگ و شاخه به داخل بافت غیر خشبی نفوذ کرده و نسبت به تغذیه از بافت چوبی اقدام می کنند . این لاروها درطول دوران رشد خود معمولا از شاخه هاي جوان خارج و پس از طی مسافتی به درون شاخه هاي قطورتر، وارد می شوند. همچنین ممکن است لارو به طور مستقیم نیز به شاخه هاي قطور وارد شود . لاروها در آخرین مرحله از زندگی و قبل از شفیرگی به شاخه هاي اصلی و تنه وارد شده و تا مرحله شفیرگی و خروج حشرات کامل در آنجا به سر می برند. متاسفانه در سالیان گذشته، باتوجه به تغییرات اقلیمی حادث شده و در نتیجه طغیان آفت، تغییراتی در رفتار آن پدیدار شده است. از آن جمله میتوان به بروز و افزایش حالت میوه خواري”در گردو”  ، خسارت آفت به نهالهاي میزبان “گردو” در نهالستان  و تداوم تغذیه از شاخه هاي جوان و نازك تا اتمام دوران لاروي و تبدیل به شفیره، اشاره کرد . این در حالی است که با توجه به کوچک بودن سطح زیر کشت در نهالستان مسایل داشت و رسیدگی بهتر را باعث می شود.



تغذیه لارو از بافتهای غیر خشبی درختان گردو و شاخه های جوان سیب

آثار خسارت کرم خراط روی میوه گردو

حمله کرم خراط به نهال

 

زیست شناسی:


کرم خراط بسته به شرایط (ارتفاع از سطح دریا و عـرض جغرافیـائی) در ایران هر سه سال دو نسل یا هر دو سال یک نسل دارد. آفـت زمسـتان را بـه صورت لاروهاي سنین مختلف در درون شاخه یـا تنـه درختـان میزبـان مـی گذراند. از اواسط بهار، لاروهایی که رشدشان کامل شده، تبدیل بـه شـفیره شده  و از حدود دو هفته بعد شب پره ها به تـدریج ظـاهر می شوند. در شرایط کرج، ظهور شب پره ها از دهه سوم اردیبهشت شـروع و تا شهریور ادامه دارد. شـب پـره مـاده در شـب اول یـا دوم بعـد از خـروج جفتگیري، و بلافاصله تخمریزي میکند. حشرات ماده کـه موفـق بـه جفـت گیري نشده اند نیز تا بیش از صد تخم میگذارند. این تخمها بـه دلیـل عـدم باروري، تفریخ نشده و در نتیجه لاروي از آنها خارج نمی شـود. تخمریـزي ر وي سرشاخه ها، تنه، مدخل خروجی حشـرات کامـل از پوسـته شـفیرگی و دیگر مناطق، روي گیـاه میزبـان انجـام مـی شـود. بیشـترین تخمریـزي روي سرشاخه و در جهت آفتابگیر آن، صورت می گیرد. به طور متوسـط پـس از 12-15 روز، لاروهاي سن یک از تخم خارج شده و از محـلهـاي مختلـف بخصوص اتصال دمبرگ به شاخه هاي جوان وارد درخت می شـوند.  انتخاب محل اتصال دمبرگ براي نفوذ به دلیل وجود بافت تـرد و غیـر خشبی آن قسمت از سویی و همچنین امکان استفاده از تکیه گاه جهت قـرار دادن انتهاي بدن و کمک گرفتن براي نفوذ است. پس از طی دوره لاروي و اتمام تغذیه، لارو سن آخر خود را به دهانه کانال ورودي رسانده و بـا قـرار دادن بخشی از بدن خود در بیرون از کانال، تبدیل به شفیره مـی شـود. دوره شفیرگی 20 الی 40 روزبه طول می انجامد. به طور کلـی در منـاطق معتـدل، بخشـی از جمعیـت کـه در اوایـل فصـل خروج در طبیعت پدیـدار مـی شـوند، پـس از تفـریخ تخـم، کـل تابسـتان و بخشی از پاییز را درون سرشاخه، شاخه هاي اصلی و یـا تنـه درختـان میزبـان سپري کرده و به تغذیه از بافت میزبان می پردازند. تغذیه در روزهـاي گـرم زمستان نیز به صورت بطئی ادامه پیدا میکند. با مساعدت هوا در بهار، تغذیه لاروها شدت می یابد. این لاروها پس از اتمام تغذیه خود معمـولا از اواخـر تیرماه شفیره شده و از نیمه اول مرداد ماه به بعد، حشرات کامل منتج از آنها در طبیعت پدیدار می شوند. یعنی یک نسل آفت حدود پانزده مـاه بـه طـول می انجامد. لاروهاي منتج از جفتگیري و تخمریزي این شب پره ها، پـس از نفوذ به درون بافت میزبان، دو زمستان را سپري کرده و از اواخر اردیبهشـت دو سال بعد، در طبیعت ظاهر می شوند. بر این اساس این نسل حدود 21 ماه به طول می انجامد. در مناطق سردسیر و مرتفع، یک نسـل آفـت در دو سـال سپري می گردد.



پوستک های شفیرگی در مدخل کانالهای لاروی آفت

مدیریت کنترل Zeuzera pyrina :


آنچه مسلم است انجام کلیه تمهیدات موثر روي مراحل مختلف زندگی آفت پروانه فری ، منجر به کنترل آن خواهد شد. بـر ایـن اسـاس از آنجـا کـه هـر روش معمولا یک مرحله از زندگی آفت را تحت تاثیر قرار میدهد، انجـام کامـل و متوالی آنها می تواند در نهایت به کنترل آفت بیانجامد. نکته مهمتـر از آن، نگهداري درخت در شرایط داشت معقول و نرمـال مـی باشـد. زیـرا برخـی درختـان در آن زمـان دوران بازسـازي بافـت و برگشـت بـه حالـت طبیعــی “دوران نقاهـت” خـود را مـی گذراننـد و نیـاز بـه مراقبـت بیشـتري دارنـد. همچنین در این میان ممکن اسـت بافـت هـا بـه حـدي صـدمه دیـده باشـند” بخصوص تنه و شاخه هاي اصلی” کـه امکـان بازگشـت بـراي گیـاه وجـود نداشته باشد. بنابراین لازم است بـراي نتیجـه گیـري بهتـر و کـاهش احتمـال بازگشت خسارت، نسبت به حـذف و واکـاري ایـن قبیـل درختـان، بـا نظـر متخصصین باغبانی اقدام گردد. انجام آبیاري صحیح که در بر گیرنده دور آبیاري و میزان آب مورد نیاز می باشد، از مهمترین نکات جهت کنترل این آفت و دیگر آفات چوبخوار محسوب میشود. میزان آب مورد نیاز با توجه به بافت خاك، سن گیاه، خصوصیات شیمیایی خاك و دیگر عوامل توسط متخصصین خاك و آب مشخص می شود. لازم است استفاده توام از کودهاي حیوانی و یا دیگر کودهاي آلی، به همراه کودهاي شیمیایی مورد نظر و روش کاربرد آنها نیز با نظر متخصصین امر در زمان احداث باغ و پس از آن، به صورت چالکود و نوار کود انجام شود. موارد کنترلی این آفت نیز همچون دیگر آفات، به دلیل قدرت جابجایی حشرات کامل آنها، لازم است به صورت فراگیر و کامل توسط همه باغداران انجام شود. بدیهی است عدم انجام عملیات توسط برخی از باغداران، می تواند با ایجاد آلودگی مجدد، کار دیگر باغداران را نیز مشکل ساخته و به دلیل عدم نتیجه گیري موثر، دلسردي آنان را در پی داشته باشد. با توجه به طولانی بودن چرخه زندگی آفت، ضروري است به محض بروز آلودگی، کارهاي مورد نظر به ترتیب و به صورت فراگیر و حداقل در دو سال پیاپی، انجام شود. بدیهی است با افزایش مدت زمان کنترل آفت، نتیجه بهتري به دست می آید. براي شروع عملیات کنترل آفت ، نیاز به آگاهی از زمان ظهور حشرات کامل در طبیعت می باشد. ساده ترین راه براي اینکار، استفاده از تله هاي فرمون جنسی براي پیش آگاهی است. روش دیگر استفاده از درجه حرارت موثر می باشد. آستانه پایین دماي رشد و نمو یا صفر رشدي براي کرم خراط 12 درجه سانتیگراد محاسبه شده است. با این روش میتوان درصدهاي ظهور حشرات”شب پره ها” در طول زمان را نیز مشخص کرد.


 

الف –  کنترل زراعی پروانه فری :


شامل حذف سرشاخه هاي آلوده به لاروهاي آفت پروانه فری می باشد. این کار در زمانی که میزان خسارت کم است نتیجه میدهد. لازم است این کار با هدایت کارشناسان باغبانی انجام گیرد. زیرا خروج از تعادل رشدي بین تاج درخت و ریشه آن، میتواند با ایجاد شاخه هاي فراوان که در طول فصل غیر خشبی و سبز میمانند، نفوذ لاروهاي آفت را تسهیل کرده و حتی نتیجه عکس عاید شود . همچنین با اینکار، شاخه هاي بارده نیز از بین رفته و بسته به میزان هرس، درخت براي مدتی از حالت زایشی، خارج میگردد. همچنین استفاده از مفتول هاي مسی و حرکت آن به صورت عقب و جلو در دالان هاي لاروي فعال، به همراه کاربرد خمیر مسموم یا پنبه آغشته به سم نیز از دیگر موارد تکمیلی در این زمینه است. با انجام این کارها، بخشی از لاروهاي Zeuzera pyrina حذف شده و به همان نسبت کاهش جمعیت در نسل بعد و در نتیجه کاهش خسارت را در پی خواهد داشت. براي تهیه خمیر سمی می توان از پودر مل” مورد استفاده در نقاشی ساختمان” به همراه سم دیازینون یا دورسبان استفاده کرد. بدیهی است لازمه انجام اینکار، رعایت هرچه بیشتر اصول ایمنی کاربرد سموم توسط باغداران محترم می باشد. همچنین شایسته است در واکاري باغات یا احداث باغات جدید از ارقام متحمل استفاده شود. از میان ارقام گردو موجود در باغ کلکسیون موسسه نهال و بذر رقم جمال”ژنوتیپ زد 63 ”  ، متحمل ترین رقم و رقم، دماوند”ژنوتیپ زد 30 ”  حساسترین رقم به کرم خراط بوده اند. همچنین در میان ارقام سیب موجود در ایستگاه تحقیقاتی کمالشهر کرج، ‘Northern spy’، ‘Jonathan’، ‘Prime Gold’ و ‘Red spur cooper’ متحمل ترین ارقام بوده اند .



انجام غیر اصولی هرس و مساعد شدن شرایط برای کرم خراط


کاربرد خمیر سمی در مدخل کانالهای لاروی

 

ب – کنترل بیولوژیک پروانه فری :


کرم خراط نیز در طول دوره زندگی طولانی خود مورد حمله دشمنان طبیعی مختلفی قرار میگیرد. تخمهاي آفت مورد تغذیه مورچه ها قرار میگیرند. لاروهاي سن پایین آفت توسط برخی شکارچیها از جمله سن شکاري (Orius niger Wolff (Hem.:Anthochoridae مورد تغذیه قرار می گیرند. همچنین فعالیت پرندگان در تغذیه از لاروهاي سن بالاي آفت پروانه فری درون چوب درختان میزبان نیز از اهمیت زیادي برخوردار است . در خارج از کشور فعالیت برخی نماتدهاي انگل حشرات نیز از روي لاروهاي آفت Zeuzera pyrina گزارش شده اند.



آثار فعالیت دارکوب در روی درختان آلوده به کرم خراط

 

پ –  کنترل فیزیکی:


این روش بر اساس رفتار حشرات کامل و جلب آنها به تله نوري استوار است. براي این کار در مناطق آلوده باغ، تله را کار میگذارند. در صورت نبود برق می توان از لامپهاي قابل شارژ در آنها و یا تله هایی که با استفاده از نور خورشید شارژ می شوند استفاده کرد  . اینکار هنگام عصر و یک و نیم تا دو ساعت قبل از غروب آفتاب و در مجموع به مدت سه تا چهار ساعت تله را روشن میکنند و به این ترتیب با حذف بخشی از حشرات نر پروانه فری، نسبت جنسی به هم خورده و آلودگی کاهش می یابد. در عمل بیش از %90 پروانه هاي کرم خراط شکار شده، توسط تله هاي نوري، جنس نر می باشند . حشرات به دام افتاده در تله با توجه به شکل خاص آن و وجود تیغه هاي موجود در آن، در اثر برخورد با تیغه ها، به درون قیف افتاده و در نهایت به درون بطري شیشه اي تعبیه شده در انتهاي قیف، سقوط می کنند. معمولا درون بطري مذکور از سیانور یا دیگر حشره کش ها استفاده می شود. تله هاي نوري در مکان هایی که نورهاي رقیب وجود دارند (مانند مناطق مسکونی یا ویلا ها و پاركها)، فاقد کارایی لازم است. در صورت استفاده از لامپهاي شارژ شونده، براي انجام حداکثر شکارحشرات”نر” لازم است از نوعی از لامپها که نور را به اطراف منتشر می کنند استفاده شود.



تله نوری جهت شکار پروانه فری

لامپ شارژی جهت استفاده در تله های نوری

 

ت – استفاده از فرمون جنسی:


یکی از موارد استفاده از فرمون جنسی، استفاده مستقیم از آن براي کنترل آفات است. که خود به سه روش (شکار انبوه، اخلال در جفتگیري و جلب کردن و کشتن) انجام می شود. کاربرد این روشها در مناطق ایزوله از نظر میزبانان آلوده که فاصله نسبتا زیاد “مثلا 500 متر یا بیشتر” با دیگر قطعات داشته باشند و یا موانع طبیعی مرتفع مانند تپه، آنرا از بقیه مناطق آلوده جدا کند، امکان پذیر است. در صورت عدم رعایت این نکته مهم، به دلیل جلب حشرات نر قطعات مجاور، نسبت جنسی طبیعی به هم خورده و احتمال برخورد حشرات نر و ماده در قطعات تیمار شده، افزایش می یابد. لذا در این قبیل موارد انجام اینکار نتیجه عکس داده و میزان آلودگی از آلودگی طبیعی نیز بیشتر خواهد شد. از میان این روشها تا کنون در کشور ما دو روش جهت کنترل کرم خراط به شرح زیر مورد استفاده قرار گرفته است.


 

ت – 1 – شکار انبوه  ( Mass trapping )


این روش بر اساس برهم زدن نسبت جنسی آفت و به صورت شکار جنس”نر” آن انجام می شود. از نظر تئوري، این روش در مورد حشراتی که حشره نر بکبار در عمر خود جفتگیري می کند کاربرد بیشتري دارد. اما در خصوص کرم خراط با توجه به جمیع جهات، و نیاز به استفاده از تمامی راههاي ممکن جهت کنترل آن، این روش نیز مورد بررسی قرار گرفته و اثر بخشی آن به اثبات رسیده است. براساس تحقیقات انجام شده براي اینکار میتوان از 6-9 عدد تله لوله اي (پولیکا نمره 10 به طول 25 سانتیمتر)، در باغهاي سیب و 12-16 عدد تله دلتا یا ذوذنقه اي در باغات گردو استفاده کرد . از این روش می توان براي کنترل آفت در مناطق با آلودگی کم یا تلفیق آن با دیگر روشها جهت کنترل آفت در مناطق با آلودگی شدید استفاده کرد. در میان فرمون هاي مورد استفاده در کشور، کارایی فرمون پروانه زنبور مانند ( Synanthedon tipuliformis ) شرکت  Agrisense و پروانه کرم خراط شرکت Santamos از کارایی بیشتري برخوردار بوده اند. تله ها باید با فاصله کافی از تنه درخت (حداقل 1.5 متر در درختان تنومند) نصب شوند. به عبارت دیگر وزش کمترین باد بتواند فرمون متصاعد شده را در طبیعت منتشر کرده و مانعی نیز براي ورود پروانه ها به درون تله ها وجود نداشته باشد. همچنین بهتر است برگهاي اطراف دهانه تله ها نیز پاکسازي شوند.



تله لوله ای و تله فرمونی برای کنترل کرم خراط

 

ت – 2 – اخلال در جفتگیري: ( Mating disruption )


اساس این روش اشباع سازي محیط (فضاي باغ) از فرمون جنسی حشره ماده باکره و در نتیجه، عدم امکان جفت یابی توسط حشره نر است. با توجه به وزن حجمی مولکولهاي تشکیل دهنده فرمون، این روش در مناطق هموار با آلودگی کم تا متوسط، کارایی دارد. بنابر این کاربرد آن در مناطق با آلودگی شدید یا مناطق داراي پستی و بلندي، توصیه نمیشود. محملهاي “Dispensers” مورد استفاده در این روش جهت نصب مستقیم بر روي شاخه درخت تهیه شده و نیاز به تله یا دیگر لوازم مکمل ندارند.



دو نوع محمل خاص فرمون جنسی کرم خراط

 

ث – کنترل شیمیائی:


در میان میزبانان مثمر آفت کرم خراط ، انجام کنترل شیمیایی اختصاصی براي میزبانهاي دانه دار لازم نیست. زیرا در آنها، بسته به گونه، کنترل شیمیایی علیه آفات کلیدي دیگر مانند کرم سیب، کرم به، پسیل گلابی و… انجام می شود. بر همین اساس آفت از تراکم جمعیتی و خسارت کمتري برخوردار بوده و با دیگر روشهاي کنترل، مدیریت می شود. در مدیریت آفات، روش کنترل شیمیایی آخرین روش است. چنانچه آفت با روش کنترل تلفیقی غیر شیمیایی کنترل نشود، از این روش استفاده میشود. در مورد کرم خراط، در درختان گردو چنانچه پس از گذشت دو سال زمان مورد نیاز جهت سپري شدن یک نسل آفت و مشخص شدن نتیجه کار، آفت به دلایل مختلف کنترل نشد، اقدام به کنترل شیمیایی می-شود. بر اساس تحقیقات انجام شده، بسته به دماي محیط حدود %70-%75 جمعیت آفت تقریبا یک و نیم ماه پس از شکار اولین پروانه نر توسط تله هاي ردیابی جمعیت، در طبیعت ظاهر می شوند. کنترل شیمیایی بر اساس کنترل این بخش جمعیت آفت استوار است. بر این اساس می توان از امولسیون %60 حشره کش دیازینون، به نسبت 1.5 در هزاربه ترتیب 15 و 25 روز پس از اولین شکار تله هاي فرمونی اقدام کرد. در مناطق با آلودگی بسیار شدید، 10 روز پس از دومین سمپاشی، می توان به انجام سومین سمپاشی اقدام کرد. مغز دانه گردو از درصد روغن بسیار بالایی”بطور متوسط بیش از 60٪ ”  برخوردار است. از سویی حشره کش هاي شیمیایی نیز در بافتهاي چربی ذخیره می شوند. از آنجا که فاصله زمانی بین انجام کنترل شیمیایی جهت کنترل کرم خراط تا برداشت محصول دو تا دو نیم ماه است، بنابر این مشکلی از بابت سلامت مصرف کننده و ذخیره سموم شیمیایی در میوه” چربی مغز میوه”، وجود ندارد. آنچه مسلم است در باغات قدیمی با درختان بسیار بزرگ و به خصوص درختان گردو تنومند با تاج بسیار بزرگ که در حاشیه دیگر باغات کشت شده اند، امکان کنترل شیمیایی کرم خراط وجود ندارد. زیرا با توجه به ارتفاع بسیار آنها و حجم تاج آنها، امکان رساندن ترکیب شیمیایی به هم جاي درخت غیر ممکن است. همچنین در باغات یکدست نیز، به دلیل همپوشانی تاج درختان، لازم است موارد ایمنی بطور دقیق و کامل رعایت گردند.


 

نتیجه گیري:


به دلیل خروج تدریجی حشرات کامل کرم خراط از سویی و زندگی مخفی لاروهاي آن درون چوب سخت و همچنین طولانی بودن زمان خروج حشرات کامل و در نتیجه همزمانی بروز خسارت با برداشت محصولات مختلف میزبان، بسیاري از میزبانهاي مثمر بخصوص ارقام مختلف سیبهاي زودرس و گردو ، لازم است مدیریت کنترل تلفیقی جهت کاهش خسارت آن بکار گرفته شود. از آنجا که هر کدام از روشها یکی از مراحل زندگی آفت را تحت تاثیرخود قرار میدهد، بنا بر این لازم است ابتدا جهت کنترل کرم خراط از همه روش هاي”غیر شیمیایی” استفاده شود. آنچه مسلم است باتوجه به ارزش محصولات مورد حمله، کاربرد روشهاي مورد نظر از لحاظ اقتصادي نیز مورد تایید قرار گرفته است. ازسویی کنترل شیمیایی اختصاصی جهت کنترل پروانه فری تنها در یک برهه زمانی خاص و فقط روي گردو توصیه می شود.


نگارندگان:

رئوف کلیائی، آرمان آوند فقیه، محمد جواد ارده، علی حسینی قرالري، عزیز شیخی گرجان، علی اکبر کیهانیان ، مجید حسنی مقدم و علی محمدي پور



دانلود فایل pdf  مدیریت کرم خراط در کانال تلگرام شرکت کشاورزی و دامپروری سرافراز هزارمسجد

 


فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: عدم امکان کپی مطالب