بیماری بلاست برنج

بلاست یکی از مهمترین بیماریهای برنج در سراسر جهان است. مدیریت زراعی براین بیماری به شدت تأثیر می گذارد. کاهش محصول و هزینه های اضافی برای کنترل بیماری در جایی که کشاورزان به صورت زراعت متمرکز همراه با نهاده های زیاد اجرا می کنند، در بیشترین حد است.در کشت آبی برنج در مناطق معتدل یا در بلندیهای مرتفع مناطق استوایی و در برنج های فرابوم دیم ، بلاست شدیدترین وضعیت را دارد.

عامل بیماری:

Pyricularia oryzae ( Cooke) Sacc. عامل بلاست برنج است. تلئومورف این قارچ که Magnoporthe grisea ( T.T.Hebert) Yaegashi & Udagawa است در طبیعت پیدا نشده است. این قارچ آسکومیستی از خانواده Physosporelleaceae است که آسکوسپورهای شفاف، دوکی شکل با سه دیواره ی عرضی در آسکهای یک جداره تولید می کند. این قارچ هتروتالیک است و کنترل آمیزش دوقطبی دارد، اما ژنهای اضافی نیز وجود دارند که چرخه جنسی را کنترل می کنند.

علا ئم بیماری :

قارچ روی برگها،گره وقسمتهای مختلف خوشه ودانه وبندرت گاهی روی غلاف برگ ایجاد لکه می کند. لکه های روی برگ بیضوی ودر دو انتها کم بیش نوکدار ( دوکی شکل ) هستند . مرکز لکه ها معمولاخاکستری یا سفید بوده وحاشیه آنها قهوهای یاقهوهای قرمز می باشد .لکه ها معمولا از کوچکی شروع شده ، بتدریج آب سوخته ،سفید رنگ وخاکستری یا به صورت نقاط آبی رنگ می شود .لکه ها در رقم حساس ودر شرایط مرطوب به سرعت بزرگ شده وبرای مدتی خاکستری باقی می مانند ،روی رقم خیلی مقاوم لکه ها قهوه ای و سرسوزنی است .

درروی برگهای رقم حساس ،ممکن است لکه های زیادی به وجود آمده ودر اثر توسعه آنها سبب پژمردگی و مرگ آن گرددویا نشاها یا بوته ها در موقع پنجه زدن در مزرعه کاملا خشک شوند .در حالی که روی ارقام مقاوم ،گاهی لکه های سرسوزنی تشکیل میشود .گره ها آلوده شده وقسمت انتهایی بوته می خشکد .نقاط مختلف خوشه احتمال آلودگی داشته و سبب پوسیدگی گردن و یا تمام جاهای منشعب از آن می گردد. در صورت پیشرفت بیماری دانه ها پوک و سنبله به رنگ سفیدمایل به خاکستری در می آید. علائم اولیه بیماری بلاست بستگی به شرایط اقلیمی دارد . در نواحی معتدل که دوران باران های ریز یا بارندگی خفیف طولانی می باشد ،بلا ست برگ در مرحله پنجه زدن شدید بوده واغلب ، تمام بوته ها می میرند .در نواحی گرمسیری روی گیا هچه ها لکه هایی ایجاد می شود که بعد از نشاکاری به ندرت آلودگی شدید است ولی اگر محیط مناسب شود بلاست گردن رخ می دهد.در عراق جایی که هوا گرم و خشک باشد بلاست گره در محل بالای سطح آب ایجاد می شود .

تا ثیر مواد غذایی روی بیماری :

ازت : اثرازت روی بیماری با شرایط خاک ، اقلیم و همچنین روش کاربرد کود ازته متفاوت است . شدت بیماری وقتی که کود ازته زود اثر ، مانند سولفات دو آمونیوم در یک مرحله به مقدار زیاد بکار رود زیاد می شود و وقتی که کاربرد در چند مرحله باشد ، بیماری تخفیف می یابد .کود سرک و کاربرد کود سبز اغلب سبب تشدید بیماری میشود .

فسفر: اثر کودهای فسفره روی بیماری بلاست معمولا زیاد نیست .آزمایشهایی در ژاپن نشان داده که ازت به میزان زیاد مصرف شده کاربرده کودهای فسفره زیاد نیز بیماری را تشدید می نما ید .در حالی که مقدار فسفر کم باشد و رشد گیاه را تقلیل دهد یا مانع رشد آن شود ،تکمیل فسفات ،بیماری را کاهش می دهد ولی کاربرد بیشتر از حد آن سبب تشدید بیماری میشود .

پتاسیم : آزمایشات اولیه در ژاپن نشان داده که مصرف پتاس آلودگی را تخفیف می دهد ولی بعدا معلوم شد که مصرف زیاد آن در صورتیکه بوته ها مقدار زیادی ازت کسب کرده باشند ، سبب شدت بیماری میشود . در بررسیها معلوم شد که درخاک کم پتاس مقدار زیاد پتاس بیماری را برای مدتی شدت داده ولی بعدا آن را کاهش میدهد.در خاکی که از لحاظ پتاس غنی باشد ،بیماری همیشه با افزایش پتاس که مقدار زیادی ازت هم به آن اضافه شده ، شدید می شود .علت این امر را مشاهده نموده اند که جوانه زدن اسپرها و ایجاد دیسک چسبنده در قطره شبنم روی گیاهی که مقدار زیادی پتاس دریافت کرده ،تحریک شده است .

سیلیس: بوته های برنجی که سلولها ی اپیدرمی آنها ، حاوی مقدار زیادی ترکیبات سیلیسی بوده و سیلیکاته شده اند ، از بیماری بلاست کمتر خسارت می بینند و با افزایش سیلیس بوته برنج مقاوم میشود . نشان داده اند که تراکم و استقرار سیلیس در سلولها در مراحل اولیه نفوذ قارچ به اپیدرم میتواند به صورت یک عمل فیزیکی نقش سدی را ایفا می کند ولی بعد از آلودگی و نفوذ قارچ ، اپیدرم سیلیکاته شده و لایه سیلیسی نمی تواند مانع رشد بیشتر قارچ شود .

مبارزه زراعی : علاوه بر کاشت ارقام مقاوم در برابر بیماری بلاست برنج ،با کاربرد عملیات زراعی مناسب این بیماری قابل کنترل است .موقع کاشت تاثیر مهمی در تو سعه بلاست دارد. در کاشت زود در ژاپن بیماری کمتر مشاهده می شود .در این موقع کاشت، درجه حرارت برای جوانه زدن اسپر کم است .آزمایشاتی که در ایستگاه تحقیقات برنج آمل صورت گرفت،نشان داد که بیماری در کاشت های دیر هنگام ،شدت بیشتری دارد .گیاهچه هاییکه از خزانه های خشک به دست می آیند به بلاست حساس اند .زیرا در سلو لهای اپیدرمی این نوع گیاهچه ها مقدار سیلیکون کمتر است .

روشهای شیمیایی مبارزه :

1- ضد عفونی بذر:

در صورتی که بذر را مد ت 24 ساعت در محلول 0.2 درصد کالیمات ، خیس کنیم ، از آلودگی کاسته می شود .ضد عفونی بذ ر با بنومیل به نسبت 3 گرم برای هر کیلو بذر امکان پذیر میباشد . ضد عفونی بذر با مخلوط بنومیل 0.02 و تیرام 0.02  به مقدار 5 در هزار مفید دانست .

2- ضد عفونی ریشه گیا هچه ها:

ضدعفونی ریشه گیاهچه ها در محلول 1.5 درهزار ماده مو ثر سم تری سیکلا زل به مدت 20 دقیقه در کنترل بیماری مو ثر خواهد بود .

3-سمپاشی بوته ها :

متکاتف 1906 پا شیدن محلول بردو را قبل از بیرون آمدن خوشه ها کاملا موثر میداند . سمپاشی بوته ها با سم کا سومین  0.2 به میزان 1 لیتر در هکتار در دو مر تبه (یکی در مو قع ظهور خو شه هاو دیگری 7 روز بعد از آن)بر علیه بیماری بلاست موثر بوده است . قارچکش هینوزان از نظر مبارزه با بلاست برگ و خوشه در درجه اول اهمیت است و قا رچکشها یی نظیر بنومیل ،برستان و توپسین ام نیز با نتایج مطلوب به ترتیب بعد از هینوزان قرار دارند .سمپاشی بوته ها با قارچکشهای تری سیکلاژل ، هینوزان و بنومیل در مرحله خو شه دهی  از سایر قار چکشها مو ثرتر است .میزان سم مصرفی 1 کیلوگرم سم خالص در هکتار می باشد .

فیسبوک توییتر گوگل + لینکداین تلگرام واتس اپ کلوب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

error: عدم امکان کپی مطالب